بررسی همبستگی خصوصیات فیزیکی و عناصر غذائی خاک بر شدت بیماری پژمردگی فوزاریومی و عملکرد گوجه‌فرنگی در منطقه رامیان، استان گلستان

نویسندگان

1 استادیار گروه گیاه پزشکی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

2 مربی گروه گیاه پزشکی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه گیاه پزشکی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

4 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه گیاه پزشکی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان. ایران.

doi
10.22070/hpn.2021.5816.1113
چکیده

دلایل مختلفی مانند بیماری­های گیاهی سبب کاهش محصول گوجه‌فرنگی می‌شوند. بیماری پژمردگی آوندی ناشی از قارچ Fusarium oxysporum f.sp. lycopersici یکی از مهم‌ترین بیماری‌های این محصول است که همه ساله خسارت زیادی را به تولیدکنندگان گوجه‌فرنگی در سراسر جهان وارد می‌سازد. این آزمایش به منظور بررسی تاثیر ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی خاک بر شدت بیماری پژمردگی فوزاریومی گوجه­فرنگی در منطقه رامیان (استان گلستان) اجرا گردید. بدین منظور تعدادی مزارع مختلف گوجه­فرنگی در منطقه به صورت تصادفی انتخاب و نمونه­برداری انجام شد. سپس ویژگی‌های مختلف فیزیکی (هدایت الکتریکی و pH) و شیمیایی (نیتروژن، پتاسیم، فسفر و ماده­ آلی) خاک اندازه‌گیری گردید. ارزیابی بیماری نیز با شمارش تعداد مایه­ی تلقیح بیمارگر در خاک و شدت بیماری پژمردگی فوزاریومی گوجه­فرنگی توسط مقیاس­های ظاهری (علائم برگی) و داخلی (تغییر رنگ آوندی) در مزارع مختلف ثبت شد. نتایج نشان داد که همبستگی بین pH خاک با مقدار مایه­ی تلقیح بیمارگر اگرچه کم، اما معنی­دار بود. در مقابل، همبستگی معنی­داری بین EC، مقادیر نیتروژن، فسفر، پتاسیم و ماده آلی خاک با تعداد مایه­ی تلقیح بیمارگر مشاهده نشد. همبستگی­های بین EC، مقدار پتاسیم خاک و مایه­ی تلقیح بیمارگر با مقیاس ظاهری نیز پایین، اما معنی­دار بوده است، هم­چنین همبستگی بین مقیاس داخلی با تعداد مایه­ی تلقیح بیمارگر به صورت مثبت و با فسفر و پتاسیم خاک به صورت منفی مشاهده شد. در مزارع مورد بررسی هیچ­گونه همبستگی بین تعداد مایه­ی تلقیح بیمارگر با صفات عملکرد چین اول، دوم و عملکرد کل مشاهده نشد، اما همبستگی بین تعداد مایه­ی تلقیح بیمارگر با عملکرد چین سوم منفی و معنی‌داری بوده است. مقیاس داخلی با عملکرد چین اول گوجه­فرنگی نیز همبستگی منفی و معنی‌داری نشان داد. به طور کلی، این مطالعه همبستگی معنی­دار و پایین پتاسیم و فسفر خاک را بر شدت پژمردگی فوزاریومی در مزارع گوجه­فرنگی منطقه رامیان نشان داد.