بررسی همبستگی خصوصیات فیزیکی و عناصر غذائی خاک بر شدت بیماری پژمردگی فوزاریومی و عملکرد گوجهفرنگی در منطقه رامیان، استان گلستان
نویسندگان
1 استادیار گروه گیاه پزشکی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
2 مربی گروه گیاه پزشکی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
3 دانشجوی دکتری، گروه گیاه پزشکی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
4 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه گیاه پزشکی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان. ایران.
doi
10.22070/hpn.2021.5816.1113چکیده
دلایل مختلفی مانند بیماریهای گیاهی سبب کاهش محصول گوجهفرنگی میشوند. بیماری پژمردگی آوندی ناشی از قارچ Fusarium oxysporum f.sp. lycopersici یکی از مهمترین بیماریهای این محصول است که همه ساله خسارت زیادی را به تولیدکنندگان گوجهفرنگی در سراسر جهان وارد میسازد. این آزمایش به منظور بررسی تاثیر ویژگیهای فیزیکوشیمیایی خاک بر شدت بیماری پژمردگی فوزاریومی گوجهفرنگی در منطقه رامیان (استان گلستان) اجرا گردید. بدین منظور تعدادی مزارع مختلف گوجهفرنگی در منطقه به صورت تصادفی انتخاب و نمونهبرداری انجام شد. سپس ویژگیهای مختلف فیزیکی (هدایت الکتریکی و pH) و شیمیایی (نیتروژن، پتاسیم، فسفر و ماده آلی) خاک اندازهگیری گردید. ارزیابی بیماری نیز با شمارش تعداد مایهی تلقیح بیمارگر در خاک و شدت بیماری پژمردگی فوزاریومی گوجهفرنگی توسط مقیاسهای ظاهری (علائم برگی) و داخلی (تغییر رنگ آوندی) در مزارع مختلف ثبت شد. نتایج نشان داد که همبستگی بین pH خاک با مقدار مایهی تلقیح بیمارگر اگرچه کم، اما معنیدار بود. در مقابل، همبستگی معنیداری بین EC، مقادیر نیتروژن، فسفر، پتاسیم و ماده آلی خاک با تعداد مایهی تلقیح بیمارگر مشاهده نشد. همبستگیهای بین EC، مقدار پتاسیم خاک و مایهی تلقیح بیمارگر با مقیاس ظاهری نیز پایین، اما معنیدار بوده است، همچنین همبستگی بین مقیاس داخلی با تعداد مایهی تلقیح بیمارگر به صورت مثبت و با فسفر و پتاسیم خاک به صورت منفی مشاهده شد. در مزارع مورد بررسی هیچگونه همبستگی بین تعداد مایهی تلقیح بیمارگر با صفات عملکرد چین اول، دوم و عملکرد کل مشاهده نشد، اما همبستگی بین تعداد مایهی تلقیح بیمارگر با عملکرد چین سوم منفی و معنیداری بوده است. مقیاس داخلی با عملکرد چین اول گوجهفرنگی نیز همبستگی منفی و معنیداری نشان داد. به طور کلی، این مطالعه همبستگی معنیدار و پایین پتاسیم و فسفر خاک را بر شدت پژمردگی فوزاریومی در مزارع گوجهفرنگی منطقه رامیان نشان داد.