شناسایی و رتبه بندی ابعاد توسعه نظام آموزش عالی ایران با رویکرد آینده پژوهی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائم‌شهر

2 استادیار مدیریت دولتی، گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائم‌شهر

3 دانشیار مدیریت دولتی، گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائم‌شهر

4 استادیار رشته مدیریت آموزشی . گروه مدیریت آموزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائم شهر، ایران

doi
10.22080/eps.2022.20386.1987
چکیده

هدف کلی تحقیق حاضر، شناسایی و رتبه‌بندی ابعاد توسعه نظام آموزش عالی ایران با رویکرد آینده‌پژوهی بود. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی است که با رویکرد آمیخته (کیفی و کمی) با طرح اکتشافی انجام شد. جامعه آماری تحقیق را در بخش کیفی، اعضای هیات علمی و خبرگان پنل آینده­پژوهی و در بخش کمی، اعضای هیات علمی و کارکنان دانشگاه­های آزاد اسلامی استان مازندران، گلستان و گیلان به ترتیب به تعداد 20 نفر و 5878 نفر تشکیل ­دادند. در بخش کیفی از روش نمونه‌گیری هدفمند تعداد 15 نفر و در بخش کمی با روش نمونه­گیری تصادفی طبقه­ای و براساس فرمول کوکران تعداد 361 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت جمع­آوری داده­ها از پرسش­نامه محقق ساخته 102 سوالی استفاده شد. روایی صوری و محتوایی ابزار به تایید متخصصان رسید و پایایی ترکیبی و ضریب آلفای کرونباخ مورد تایید بود. جهت تجزیه و تحلیل داده­ها از آزمون­های تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی و فریدمن استفاده شد. نتایج نشان داد که تفاوت معناداری در میانگین رتبه­ای ابعاد توسعه نظام آموزش عالی با رویکرد آینده‌پژوهی وجود دارد. بعد راهبردی و بعد ساختاری به ترتیب با میانگین رتبه­ای 75/1 و 34/1 در رتبه اول و دوم قرار گرفتند. در بعدساختاری، مؤلفه­های ساختارسازمانی چابک و زیرساخت­های دانشگاه به ترتیب با میانگین رتبه­ای 69/2 و 27/2 در رتبه اول و آخر قرار گرفتند. در بعدراهبردی، مؤلفه­های استراتژی دانشگاه و بین‌المللی­سازی به‌ترتیب با میانگین رتبه­ای 37/3 و 77/2 در رتبه اول و  آخر قرار گرفتند. نظام آموزش عالی باید به وسیله راهبردهای پیشنهادی با محیط­های علمی و فرهنگی به طور مستمر سازگار شده و با جامعه در حال تغییر، دائما در تعادل پویا باشد. سیاستگذاران آموزش عالی، باید الزامات و شرایط محیطی، علمی و با بین­المللی­سازی و تجاری­سازی دانش زمینه­ای مناسب و سازنده برای تحقق و فعالیت راهبردهای متناسب دانشگاه با محیط را فراهم کنند