تاثیر محلول پاشی ساکارز و برخی عناصر غذایی بر تسهیم کربوهیدرات ها در گیاه تربچه(Rhaphunus sativus var. sativus)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

2 استادیار گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

3 دانشجوی کارشناسی، گروه مهندسی اصلاح نباتات، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

doi
10.22070/hpn.2020.5714.1109
چکیده

هرگونه تقویت بخش‌های فتوسنتزکننده و کمک به انتقال کربوهیدرات‌ها می‌تواند منجر به افزایش رشد مقاصد فیزیولوژیکی گردد. در این پژوهش سعی شد تا از طریق محلول­پاشی خارجی ساکارز و عناصر معدنی دخیل در انتقال­ کربوهیدرات، روابط منبع و مخزن گیاه تربچه مدیریت شود. این آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با دو فاکتور ساکارز در دو سطح (صفر و پنج درصد) و نمک‌های معدنی در شش سطح (شاهد، سولفات پتاسیم (K2SO4)، نیترات پتاسیم KNO3، سولفات منیزیم  (MgSO4)، نیترات منیزیم (Mg(NO3)2) و اسید بوریک (H3BO3)) با چهار تکرار (و پنج گیاه برای هر تکرار)، در بستر جامد کوکوپیت + پرلیت (به نسبت مساوی)  صورت پذیرفت. نتایج بدست آمده نشان داد که بیشترین وزن تر اندام هوایی تربچه در تیمار بدون ساکارز+سولفات پتاسیم دیده شد که به‌طور معنی‌داری از تمامی تیمارهای دیگر بیشتر بوده و تیمار ساکارز پنج درصد+نیترات منیزیم در رتبه دوم قرار گرفت. همچنین به‌طور جالب توجهی تمامی تیمارهای دارای ساکارز نسبت به شاهد (بدون کاربرد ساکارز و عناصر معدنی) از نظر وزن تر و خشک اندام هوایی دارای برتری معنی‌داری بودند. میزان پایین تعرق در گیاهان شاهد دیده شد که به‌طور معنی‌داری کمتر از تمامی ترکیبات تیماری مورد استفاده در این آزمایش بود. میزان رنگیزه‌های فتوسنتزی شامل کلروفیل a و کاروتنوئیدها در گیاهان تیمارشده با ساکارز به‌طور معنی‌داری بیشتر از گیاهان شاهد بود. تیمار ساکارز+نیترات منیزیم به‌صورت معنی‌داری بیشترین درصد کربوهیدرات کل غده و کمترین درصد کربوهیدرات برگ را داشت؛ هرچند اختلاف آن از نظر آماری با دو تیمار ساکارز+سولفات پتاسیم و ساکارز+نیترات پتاسیم معنی‌دار نبود. به‌طورکلی جهت افزایش عملکرد خوراکی تربچه، میتوان از محلول‌پاشی سولفات پتاسیم به‌طور موثری استفاده نمود. همچنین غلظت پنج درصد محلول‌پاشی ساکارز برای تربچه زیاد بوده و محدودیت‌های فتوسنتزی در این گیاه را بدنبال دارد.