ارزیابی وضعیت مهارت‌های اشتغال پذیری و روحیة کارآفرینی دانش‌آموزان رشته‌های نظری علوم انسانی، علوم تجربی و ریاضی- فیزیک از دیدگاه دانش‌آموزان و معلمان: یک پژوهش ترکیبی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات برنامه درسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

2 استاد گروه علوم تربیتی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

3 استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

doi
10.22080/eps.2022.22349.2066
چکیده

پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از لحاظ شیوه گردآوری داده‌ها ترکیبی از نوع اکتشافی متوالی (کیفی-کمّی) می‌باشد. ابتدا به منظور شناسایی مؤلفه‌های تشکیل‌دهندة مهارت‌های اشتغال‌پذیری مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با نمونه‌ای هدفمند متشکل از 10 نفر از اعضای هیأت علمی، اساتید روانشناسی تربیتی، مؤلفان کتب درسی مهارت محور و کارفرمایان به عمل آمد و نتایج حاصل با استفاده از روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و در نهایت 56 شاخص به عنوان مؤلفه‌های اصلی مهارت‌های اشتغال‌پذیری شناسایی شد. سپس در بخش کمی به منظور ارزیابی توانمندی‌های اشتغال‌پذیری و روحیة کارآفرینی دانش‌آموزان از دیدگاه خودشان و همینطور معلمانشان، ابتدا پرسشنامه‌ای محقق ساخته حاصل یافته‌های بخش کیفی طراحی گشته و سپس به همراه پرسشنامة روحیة کارآفرینی، بر روی نمونه‌ای متشکل از 375 نفر از دانش‌آموزان دختر و پسر مقطع متوسطة دوم در رشته‌های نظری و 250 نفر از معلمان، در شهرستان آمل اجرا گردید. یافته‌ها حاکی از آن است که در ارزیابی از مهارت‌های اشتغال‌پذیری و روحیة کارآفرینی دانش‌آموزن از دیدگاه خودشان آنان از مهارت‌های قابل قبول و نسبتاً بالایی برخوردارند در حالی که ارزیابی معلمان نشان داد که در مهارت حل مسئله از توانمندی کافی برخوردار نیستند و در زمینه روحیة کارآفرینی نیز از روحیة عزت نفس، منبع نظارت درونی و ریسک‌پذیری در حد متوسط برخوردارند. همچنین مقایسة دانش‌آموزان سه رشتة تحصیلی در میزان بهره‌مندی آنان از مهارت‌های اشتغال‌پذیری حاکی از ضعف دانش‌آموزان رشتة ریاضی- فیزیک در مهارت کار گروهی و همینطور ضعف در روحیة انگیزة پیشرفت به عنوان یکی از ابعاد روحیة کارآفرینی است.