رابطه معنایی میان انسان و طبیعت مبتنی بر بنیاد حکمت متعالیه (نقش گرایش‌های زیست دوستی انسان در تعالی و کمال او)

نویسندگان

1 استاد، گروه فلسفه هنر، دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، داشگاه علم و صنعت، تهران، ایران

3 استاد، دانشکده هنر و معماری، پردیس هنرهای زیبا دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

5 دانشیار، گروه معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22054/jks.2023.73727.1578
چکیده

عالم طبیعت، مظهر الوهیت و حرکت است. جوهر وجود انسان اگر با طبیعت عجین گردد، هم خود در سفری روحانی قرار خواهد گرفت و هم به ظهور علوم نوینی جهت ایجاد جهانی سبزتر و پاک‌تر قدم برخواهد داشت. انسان متأله به‌عنوان خلیفه‌الله طبیعت مقدس را حفظ می‌نماید. پژوهش انجام‌شده باهدف بیان نسبت الوهیت موجود در طبیعت با تعالی روح آدمی در پی ایجاد نسبت‌هایی فلسفی و علمی میان تعالیم صدرالمتالهین درباره طبیعت با فناوری‌های نوین زیست دوست، به جهت ارتقا کیفیت زندگی انسان‌ها می‌باشد. پژوهش به روش کیفی (نظریه زمینه‌ای) با راهبرد تحلیل داده انجام‌شده است، کدگذاری سیستماتیک اشتراوس و کوربین انجام شده است. داده‌های پژوهش به‌صورت متنی و معنایی و از طریق هجده مصاحبه عمیق به دست آمده‌اند، سپس با منطق استقرایی و به‌صورت تحلیل تفسیری موردبررسی قرار گرفته‌اند و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار مکس کیو دی‌ای انجام شد. پارادایم به‌دست‌آمده از نتایج، حاکی از نسبت مستقیم دو حوزه حکمی طبیعت و محیط زندگی عینی انسان می‌باشد که نشان می‌دهد، جوهر وجودی آدمی در مجاورت با طبیعت در حرکت رو به کمال قرار خواهد گرفت. تحلیل معنایی رابطه انسان و طبیعت بر بنیاد حکمت متعالیه، به دو حوزه معماری زیست دوست و فلسفه حکمت متعالیه صدرالمتألهین پرداخته است. مطالعه میان‌رشته‌ای در این دو حوزه امری نوین می‌باشد که به تحلیل یک اندیشه فلسفی در دنیای طراحی جدید پرداخته است. حکمت متعالیه صدرالمتالیهن در موارد بسیاری از جوهر موجود در طبیعت و نسبت آن با انسان یاد کرده است. زندگی در محیط‌های طبیعت دوست عاملی بر ارتقا کیفیت زندگی انسان می‌باشد. با صنعتی شدن زندگی، ضرورت وجود فناوری‌های نوینی گیاهی، در محیط زندگی انسان، احساس می‌شود. مقولاتی چون توسعه انسانی، بالندگی و تغییر انسانی، نتایج به‌دست‌آمده از پارادایم پژوهش می‌باشند که خود مبرهن تحولی در ارتقا کیفیت زندگی انسان‌ها هستند.