الگوی ارزیابی کیفیت تصمیمات تخصیص منابع در دانشگاه: رویکرد فراترکیب

نویسندگان

1 مدیریت و برنامه ریزی آموزشی دانشگاه تهران

2 گروه اقتصاد نظری، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران

3 گروه مدیریت آموزشی دانشکده روانشناسی دانشگاه تهران

4 گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران

doi
10.22080/eps.2021.3203
چکیده

هدف پژوهش حاضر، ارائه الگوی ارزیابی کیفیت تصمیمات تخصیص منابع (مالی و انسانی) در دانشگاه بوده که برای تأمین آن از رویکرد فراترکیب استفاده شده است. در قدم اول و برای بازشناسی مولفه­های الگو با کلیدواژه­های مختلف در مهمترین بانک­های اطلاعات علمی داخلی و خارجی جستجو و تعداد 696 اثر پژوهشی مرتبط در این زمینه شناسایی شدند. در قدم بعد و براساس شاخص­های معین، تعداد 72 اثر علمی که به مطالعه مولفه­های کیفیت تصمیمات تخصیص منابع پرداخته­اند، انتخاب و یافته­های کلیدی آنها با روش کدگذاری و تحلیل کیفی تحلیل و فراترکیب شدند. دستاوردهای حاصله در قالب چهار مولفه و سی و شش زیرمولفه دسته­بندی شدند که عبارتند از: (1) عوامل موثر بر کیفیت تصمیمات تخصیص منابع در عرصه های عوامل فراسازمانی (شامل: محیط بین­المللی، عوامل سیاسی، عوامل اقتصادی، عوامل اجتماعی -فرهنگی، حکمرانی در آموزش عالی و قوانین و مقررات دولتی)، عوامل سازمانی (شامل: فرهنگ حامی کیفیت، آموزش و پشتیبانی تصمیم­گیران، سیستم اطلاعاتی، آیین­نامه­ها و ضوابط داخلی، اهداف و برنامه­های دانشگاه، ساختار و قدرت سازمانی، منابع مالی و سازوکار تخصیص منابع) و عوامل فردی (شامل: آمادگی شناختی، هیجانات و احساسات، انگیزه، قابلیت ادراکی، باور و ارزش، وضعیت سلامت)، (2) فرایند تصمیمات تخصیص منابع (شامل: مسئله­شناسی تصمیم، ارزیابی جایگزین­ها، عدم اطمینان، زمان، اطلاعات، مشارکت در تصمیم­گیری، شفافیت و عینیت فرایند تصمیم­گیری، تصمیم­گیری دانائی­محور)، (3) اجرای تصمیمات تخصیص منابع (شامل: پشتیبانی مجریان و نظارت و پایش) و (4) پیامدهای تصمیمات تخصیص منابع (شامل: دستاورد آموزشی، دستاورد پژوهشی، بهره­وری، کارایی و صرفه­جویی در هزینه، عدالت – برابری، بهبود درجه پاسخگویی و رقابت­مندی). سپس الگوی پیشنهادی در یک چارچوب یکپارچه برای ارزیابی کیفیت تصمیمات تخصیص منابع در دانشگاه، ارائه شد که دربرگیرنده چهار مولفه مذکور و زیرمولفه­های آن­ها می­باشد.