بررسی تأثیر گونههای مختلف قارچ مایکوریزا بر برخی شاخصهای رشدی، رنگیزههای فتوسنتزی، محتوای فلاونوئید و کارتنوئید گل همیشه بهار
نویسندگان
1 گروه علوم باغبانی و مهندسی فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد
2 گروه علوم باغبانی و مهندسی فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد
3 گروه تولیدات گیاهی، مجتمع آموزش عالی کشاورزی و دامپروری تربت جام
doi
10.22070/hpn.2020.5007.1061چکیده
بررسی نیاز کودی و جایگزین کردن کودهای زیستی (قارچهای مایکوریزا) بجای کودهای شیمیایی جزء مسائل بسیار ارزشمند در کشاورزی پایدار و حفظ سلامت جامعه میباشد. قارچهای مایکوریزا به وسیله تلقیح مایکوریزایی موجب تغییر در متابولیسم گیاه میزبان میشوند و این تغییر در متابولیسم، سبب تولید ترکیبات دفاعی در گیاه میگردد. علاوه بر آن، این قارچها باعث بهبود وضعیت تغذیهای و آبی گیاه و در نهایت بهبود رشد گیاه میگردند. بهمنظور بررسی و مقایسه تأثیر نه گونه قارچ مایکوریزا بر برخی خصوصیات رشدی، محتوای نسبی آب برگ، میزان رنگیزههای فتوسنتزی، فلاونوئید و کاروتنوئید گیاه دارویی همیشهبهار، پژوهشی گلدانی بر پایه طرح کاملاً تصادفی در سال 1397 انجام پذیرفت. صفات مورد مطالعه شامل ارتفاع بوته، تعداد شاخهفرعی، تعداد شاخه گلدهنده، قطر ساقه، وزن خشک گل، میزان رنگیزههای فتوسنتزی (کلروفیل a، b، کارتنوئید و کلروفیل کل)، محتوای نسبی آب برگ، میزان فلاونوئید و کاروتنوئید گل بودند. نتایج تجزیه واریانس دادهها نشان داد اثر قارچهای مایکوریزا بر کلیه صفات مورد مطالعه در این تحقیق در سطح احتمال یک درصد معنیدار شد. از میان نه گونه قارچ مایکوریزای مورد بررسی در این تحقیق کاربرد قارچ Glomusmosseae بیشترین تأثیر را بر بهبود اکثر شاخصهای رشدی گیاه همیشهبهار از جمله ارتفاع بوته، تعداد شاخهفرعی و شاخه گلدهنده و وزن خشک گل گذاشت. همچنین این قارچ تأثیر مثبتی بر بهبود رنگیزههای فتوسنتزی داشت؛ بهطوری که میزان کلروفیل کل در تلقیح با آن نسبت به تیمار شاهد 68 درصد افزایش یافت. بیشترین محتوای نسبی آب برگ و کاروتنوئید گل نیز در تلقیح با این قارچ مشاهده گردید. پس از آن قارچهای Glomus etanicatum و Glomus geosporum بیشترین تاثیر را بر بهبود اکثر صفات مورد بررسی داشتند. بنابراین از میان گونههای مایکوریزای مورد بررسی در این تحقیق G. mosseae، G. etanicatumو geosporum G. بیشترین تأثیر را در افزایش رشد و تولید مطلوب متابولیتهای ثانویه در گیاه دارویی همیشهبهار داشتند بهطوریکه میتوان آنها را به عنوان جایگزین مناسبی برای کودهای شیمیایی در کشاورزی ارگانیک در تولید این گیاه توصیه نمود.