تأثیر برخی قارچ های همزیست و نانوذرات آهن بر پارامترهای مورفولوژیک و فیزیولوژیک گیاه دارویی خرفه (Portulaca oleracea L.) تحت تنش کادمیوم
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اکولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود
2 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود
3 گروه زراعت، پژوهشکده ژنتیک و زیستفناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
4 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود
5 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود
6 گروه گیاهپزشکی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
doi
10.22070/hpn.2020.5242.1075چکیده
امروزه آلودگی خاک به انواع فلزات سنگین مانند کادمیوم یکی از مشکلات زیست محیطی است که با اثرات زیانآور بر گونههای جانوری و گیاهی خاک، علاوه بر کاهش عملکرد گیاه، با ورود به زنجیره غذایی سلامت انسان و دیگر موجودات زنده را به مخاطره میاندازد. یکی از روشهای پاکسازی خاکهای آلوده به عناصر سنگین روش گیاه پالایی یعنی کشت گیاهان بیش انباشتگر در این نوع خاکها میباشد از طرفی همزیستی قارچها با ریشهی گیاهان کارایی گیاهان همزیست را در پالایش خاکهای آلوده افزایش میدهد. به این منظور آزمایشی جهت بررسی تأثیر کاربرد برخی قارچ های همزیست و نانوذرات آهن بر پارامترهای مورفولوژیک و فیزیولوژیک گیاه دارویی خرفه (Portulaca oleracea L.) تحت تنش کادمیوم، بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل چهار سطح عنصر کادمیوم (صفر، 25، 50 و 75 میلیگرم در کیلوگرم خاک از منبع کلرید کادمیوم)، تیمار همزیستی قارچی در چهار سطح (عدم تلقیح و تلقیح با قارچهای Chaetomium subaffine (SF)، Trichoderma atroviride (SN) و Trichoderma longibrachiatum) و محلولپاشی نانوذرات آهن در سه سطح (صفر، 15/0 و 3/0 گرم در لیتر) بودند. نتایج نشان داد با افزایش غلظت کادمیوم خاک روند پاسخ ارتفاع بوته و قطر ساقه به صورت خطی و کاهشی (به ترتیب با 6/69 و 6/56 درصد نسبت به سطح شاهد) بود. در سطح صفر کادمیوم میزان سطح برگ در گیاهان تلقیح شده با قارچ T. longibrachiatum، 4/18 درصد نسبت به گیاهان شاهد (عدم تلقیح) افزایش یافت. در سطح 25 کادمیوم نیز افزایش 4/11 درصدی در گیاهان تلقیح شده با قارچ C. subaffine (SF) مشاهده شد. بیشترین محتوای کلروفیل a+b در تمامی غلظتهای محلولپاشی نانوذرات آهن، در سطح 25 میلیگرم در کیلوگرم کادمیوم خاک به دست آمد. در مجموع، برهمکنش قارچهای همزیست و محلولپاشی نانوذرات آهن (به ویژه در غلظت 15/0 گرم در لیتر) اثر همافزایی داشته و با تشدید اثرات مثبت یکدیگر باعث بهبود برخی از پارامترهای رشدی و غلظت کلروفیل در گیاه خرفه شد.