زیباییشناسی ضربالمثلهای فارسی
نویسندگان
1 دانشگاه تربیت مدرس تهران
doi
10.22099/jba.2012.317چکیده
ابعاد زیبایی شناسی امثال فارسی بسیار گسترده است و همین جنبههای بلاغی و ادبی آن باعث شده است تا محققان، امثال را یکی از گونههای ادبی به شمار آورند.در این مقاله، به سه بُعد زیبایی شناسانه پرداخته میشود:1.وزن وآهنگ ضربالمثلهای فارسی؛ 2.ابعاد بلاغی در حوزهی معانی، بیان و بدیع؛ 3. زبان وبیان طنزآمیز مثلها.در حوزهی وزن وآهنگ ضربالمثلها، برای مستندکردن مقاله از میان پنج منبع مهم، هزار مثل را برگزیده ایم تا کیفیت و کمیت وزن و آهنگ را با توجه به این نمونهگیری نشان دهیم.آنگاه پس از این بررسی آماری به تحلیل هر سه بخش و ارائهی نمونهها و توصیف آنها میپردازیم.با توجه به آنکه امثال فارسی از هر جهت به وزن اشعار عامیانه نزدیک است، با بررسی نظرات شش تن از عروضیان و صاحب نظران شعرعامیانه و تقطیع هجایی بیست مثل، به توصیف آنها میپردازیم تا چگونگی وزن غیرعروضی (هجایی، عددی، عروضی کششدار و،. .) را در آنها نشان دهیم. در بخش سوم، عناصر صوتی و تناسبها و تقارنهای بدیعی را در آهنگین کردن امثال فارسی نشان میدهیم و در پایان به عنصر مهم طنز و شگردهای آن اشاره میکنیم.