فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بازنمایی اسطوره­­ ی صعود در شاهنامه ­ی فردوسی داوود غلامزاده*دانشگاه فردوسی مشهد چکیدهمساله­ی اصلی این مقاله، شناخت اسطوره­ی صعود در اندیشه‌ی ایرانی و بررسی بازتاب آن در شاهنامه‌ی فردوسی است. در اسطوره­های اقوامی که به یک جهان فوقانی پس از مرگ اعتقاد دارند، راه­های متفاوتی برای صعود بدان عالم وجود دارد. مثلاً نردبان، پلکان، بادبادک، تار عنکبوت، رنگین کمان و ... برخی از راه‌های صعود به جهان علوی هستند. در نزد ایرانیان باستان، راه صعود به جهان برتر از «کوه البرز» می‌گذرد. در این مقاله، پس از تصویر سیمای آیینی البرزکوه در اساطیر ایرانی و شاهنامه‌ی فردوسی، صعود شاهان و پهلوانانی مانند فریدون، زال، کیقباد و کیخسرو بر فراز البرز بررسی شده است. اینان در دوران پاکی خردسالی، بنا بر حادثه­ای به فراز البرز که دروازه­ی گروثمان (بهشت) است، راه می­یابند. در این عروج، تن و روان پهلوانان با یکدیگر همراهند. پس از این مرحله، قهرمانان کمال یافته در حکم منجیانی که پیش از فرشکرد (دوران بازسازی جهان) ظهور می­کنند، هریک کارهای شگفتی انجام می­دهند و با دشمنان به مبارزه برمی­خیزند. سرانجام، روان آن­ها پس از مرگ که بازگشت طبیعی همه­ی روان­های نیک به مینوست، بار دیگر بر فراز البرز و در گروثمان آرام می­گیرد.   * دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسیدریافت مقاله: 23/03/1388                     پذیرش مقاله: 30/01/1389