واکاوی پیشرانهای کلیدی مؤثر بر توسعۀ گردشگری خلاق با رویکرد آیندهپژوهی موردپژوهش: استان گلستان
نویسندگان
1 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22059/jhgr.2022.334116.1008415چکیده
برنامهریزی توسعه گردشگری که از پیچیدهترین اجزاء و مصدر قوانین جهانی است، اساساً یکی از مهمترین برنامههای توسعه اقتصادی، شغلی، اجتماعی و افزایش سطح رفاه عمومی مردم در هر کشوری بهشمار میرود. از منظر متفکرین و دیدگاه آیندهپژوهی، اعتقاد بر این مهم میباشد که اساساً آینده را مخلوط پیچیدهای از روندهای غیرقابلتغییر، حوادث تصادفی و اقدامات افراد و مؤسسات کلیدی شکل میدهد و به دلیل این پیچیدگی بهترین روش برای آیندهپژوهی، جمع-آوری هرچه بیشتر اطلاعات و استفاده از فرایندهای نیمه خودآگاه اطلاعاتی و کشف و مکاشفه شخصی برای بهدست آوردن دانش و بینش کافی است. بر همین اساس و با علم به ارتباط منطقی آیندهپژوهی با مقوله گردشگری خلاق در آینده، مقاله حاضر که به لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی- توسعهای، از حیث ماهیت، توصیفی - تحلیلی و ازنظر روش، مبتنی بر روش پیمایشی و میدانی میباشد، به بررسی پیشرانهای کلیدی مؤثر بر توسعۀ گردشگری خلاق در استان گلستان بپردازند. بهمنظور آیندهپژوهی گردشگری خلاق در استان گلستان، با استفاده از دو تکنیک پویش محیطی و دلفی، 38 شاخص اولیه موردبررسی قرار گرفت و در ادامه با استفاده از ابزار MICMAC به بررسی ابعاد آیندهپژوهی گردشگری خلاق پرداخته شد. نتایج حاکی از آن است که از بین عوامل مورد مطالعه، 15 مؤلفه بهعنوان پیشرانهای کلیدی مؤثر در توسعۀ گردشگری خلاق در محدوده موردمطالعه میباشند که حفظ منابع طبیعی به عنوان تأثیرگذارترین عامل است. در پایان این مقاله، برگرفته از شناخت جامع ایجادشده از منطقه، فرصتها و تهدیدهای موجود، پیشنهاداتی از قبیل توسعۀ شاخههای مختلف گردشگری با توجه به قابلیتهای استان ازقبیل گردشگری صحرا و ورزشی، بهرهگیری از نخبگان، برگزاری دورههای آموزشی در زمینۀ تولید محصول خلاق، توسعه مراکز اقامتی و پذیرایی بهویژه خانههای بومگردی و ... ارائه گردید.