تحلیل کیفیت نظام آموزش عالی ایران بر اساس موازین رتبه‌بندی‌های جهانی: رهیافت‌هایی برای برنامه‌ریزان آموزش عالی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی / دانشگاه کردستان

2 دانشگاه کردستان

3 دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.22080/eps.2020.2837
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی کیفیت نظام آموزش عالی ایران براساس موازین رتبه­بندی­های جهانی و ارائه رهیافت­هایی برای برنامه­ریزان آموزش عالی کشور است که از رویکرد تحقیق کیفی از نوع تئوری زمینه­ایی بهره گرفته است. شرکت­کنندگان در تحقیق، افراد صاحبنظر در  موسسه پژوهش و برنامه­ریزی آموزش عالی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، دانشگاه­ تهران، موسسه آموزش عالی بیمه اکو، دانشگاه علامه طباطبایی و دانشگاه فنی و حرفه­ایی بود. ابزار مورد استفاده در پژوهش، مصاحبه نیمه­ساختارمند، به گونه­ایی که 16 نفر از افراد آگاه به حوزه مورد مطالعه با روش نمونه­گیری گلوله­برفی مورد مصاحبه قرار گرفتند و مصاحبه­ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه داشت. مدت زمان مصاحبه ها از60-30 دقیقه در نوسان بود. برای اعتبار سنجی داده­ها از دو روش بازبینی مشارکت­کنندگان و مرور خبرگان غیر شرکت­کننده در پژوهش استفاده شد. همچنین در تجزیه و تحلیل داده­ها نیز  از کدگذاری باز، محوری و گزینشی استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد چالش­های اقتصادی، چالش­های فرهنگی-اجتماعی، چالش­های سیاست­گذاری، چالش­های مدیریت دانشگاهی، چالش­های زیرساختی، چالش­های آموزشی و چالش­های پژوهشی از عواملی هستند که منجر به ضعف رتبه دانشگاه­های کشور در رتبه­بندی­های جهانی شده­اند. در این راستا، لایه­گذاری، افزایش کارآیی و اثربخشی عملیاتی، تغییر مسیر سیاست­ها، گذر از رشد به توسعه و تقویت ارتباطات بین­المللی، از جمله راهبردهای ارائه شده به منظور بهبود رتبه دانشگاه­های ایران در رتبه بندی­های مذکور، شناسایی شده است.