نابرابری سرگذشت مانی در شاهنامه‌ی فردوسی با پژوهش‌های تاریخی

نویسندگان

1 دانشگاه شیراز

2 دانشگاه شیراز

doi
10.22099/jba.2012.334
چکیده

نابرابری سرگذشت مانی در شاهنامه‌ی فردوسی با پژوهش‌های تاریخی دکتر اکبرنحوی*                         رضا غفوری**دانشگاه شیراز چکیدهمانی در اواخر حکومت پارتیان، در سرزمین بابل به دنیا آمد. هنگامی‌که دوازده ساله بود، فرشته‌ای بر او نازل شد و به او فرمان داد به تبلیغ دین خود بپردازد؛ اما این کار را تا مدت‌ها به تعویق بیندازد. او نخست پدر و اطرافیانش را به دین خود دعوت کرد ولی بعدها نتوانست در میان همشهریهای خویش توفیق چندانی به دستآورد. پس از چندی به سفرهای تبلیغی خود در حدود آسیای میانه دست زد. در همین سفرها بود که با آیین بودایی نیز آشنا گردید و بعدها دین جدید خود را با دین‌های زردشتی، عیسوی و بودایی تلفیق کرد. پس از مدتی به ایران بازگشت و به دربار شاپور اول ساسانی بار یافت و در جایگاه پزشک، در شمار ملازمان شاه قرارگرفت. او در مدت پادشاهی شاپور، آزادانه به گسترش مانویت پرداخت. ولی چندی پس از مرگ شاپور، با مخالفت‌های فراوانی روبه‌رو گردید و سرانجام با تحریک موبدان زردشتی، به دستور بهرام اول به قتل رسید.در قسمت تاریخی شاهنامه، روایت پیدایش مانی و آمدن او به دربار ساسانیان، تفاوت‌های چشم‌گیری با پژوهش‌های تاریخی دارد که در این مقاله، وجوه تشابه و تمایز روایت فردوسی را با تحقیقات تاریخی بررسی کردهایم. واژه‌هایکلیدی: 1. مانی 2. دین مانوی 3. شاپور اول 4. بهرام اول 5. شاهنامهی فردوسی. * استادیار بخش زبان وادبیات فارسی** دانشجوی دکتری، گرایش ادبیات حماسیدریافت مقاله: 23/01/1388                                      پذیرش مقاله: 18/11/1388نابرابری سرگذشت مانی در شاهنامه‌ی فردوسی با پژوهش‌های تاریخی دکتر اکبرنحوی*                         رضا غفوری**دانشگاه شیراز چکیدهمانی در اواخر حکومت پارتیان، در سرزمین بابل به دنیا آمد. هنگامی‌که دوازده ساله بود، فرشته‌ای بر او نازل شد و به او فرمان داد به تبلیغ دین خود بپردازد؛ اما این کار را تا مدت‌ها به تعویق بیندازد. او نخست پدر و اطرافیانش را به دین خود دعوت کرد ولی بعدها نتوانست در میان همشهریهای خویش توفیق چندانی به دستآورد. پس از چندی به سفرهای تبلیغی خود در حدود آسیای میانه دست زد. در همین سفرها بود که با آیین بودایی نیز آشنا گردید و بعدها دین جدید خود را با دین‌های زردشتی، عیسوی و بودایی تلفیق کرد. پس از مدتی به ایران بازگشت و به دربار شاپور اول ساسانی بار یافت و در جایگاه پزشک، در شمار ملازمان شاه قرارگرفت. او در مدت پادشاهی شاپور، آزادانه به گسترش مانویت پرداخت. ولی چندی پس از مرگ شاپور، با مخالفت‌های فراوانی روبه‌رو گردید و سرانجام با تحریک موبدان زردشتی، به دستور بهرام اول به قتل رسید.در قسمت تاریخی شاهنامه، روایت پیدایش مانی و آمدن او به دربار ساسانیان، تفاوت‌های چشم‌گیری با پژوهش‌های تاریخی دارد که در این مقاله، وجوه تشابه و تمایز روایت فردوسی را با تحقیقات تاریخی بررسی کردهایم.   * استادیار بخش زبان وادبیات فارسی** دانشجوی دکتری، گرایش ادبیات حماسیدریافت مقاله: 23/01/1388                                      پذیرش مقاله: 18/11/1388