آیا مصنوعات فناورانه میتوانند خوب یا بد باشند؟
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فلسفه علم و فناوری دانشگاه صنعتی شریف تهران
doi
10.22034/jstp.2018.10.3.539497چکیده
هدف مقاله حاضر این است که نسبت فناوری با ارزشهای اخلاقی را کاویده و به این پرسش پاسخ دهد که آیا مصنوعات فناورانه به لحاظ اخلاقی بیطرف هستند یا خیر. برای این مقصود به آراء دو تن از فیلسوفان هلندی فناوری، یعنی (ایبو)فندی پول و پیترپائول فربیک ارجاع داده میشود. بر اساس آراء پول، کارکرد یا تأثیرات جانبی مصنوعات میتوانند با ارزشهای اخلاقی در ارتباط باشند و از اینرو، مصنوعات میتوانند ارزشی را مجسم کنند یا در عمل موجب ظهور ارزشی خاص شوند. بر اساس آراء فربیک مصنوعات، عمل و درک انسان را تحت تأثیر قرار میدهند و میتوان این تأثیر را ارزیابی اخلاقی و طراحی فناورانهای را پیشنهاد کرد که زندگی فضیلتمندانهای را برای انسان به ارمغان آورد. در انتها نیز با نگاهی انتقادی تلاش شده طرحی سازوار ارائه شود تا ذیل آن بتوان به یک معنا مصنوعات فناورانه را (اخلاقاً) خوب یا بد دانست و از اخلاق طراحی دفاع کرد.