"میرعاشقان" بررسی نشانه شناختی و روابط عمودی غزلی از حافظ

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد فسا

doi
10.22099/jba.2012.345
چکیده

برای دریافت چرخش‌های معنایی و در نتیجه ژرف ساخت متفاوت با رویه‌ی ظاهری اشعار و نیز شناخت مخاطب پنهان غزل‌های حافظ - در غزل‌هایی که روی سخن با شخصیتی خاص است- ، کشف نشانه‌های درونْ متنی نه تنها راهگشا که اجتناب ناپذیر است.حافظ شخصیت مورد خطابش را - بویژه در غزل‌های انتقادی - با نام واره‌هایی چند می‌خواند تا زوایای وجودی وی را با زبانی پنهان و پرنشانه معرفی نماید. این امر ضمن آن که شعر را تأویل بردار می‌سازد، باعث توهم تعدد مخاطب نیز می‌گردد.مقاله‌ی حاضر غزلی به مطلع:صوفی گلی بچین و مرقع به خار بخش        وین زهد خشک را به می‌خوشگوار بخشرا با توجه به حرکت عمودی شعر و یافتن و نمایاندن نشانه‌های درونْ متنی مورد بررسی قرار داده است.این غزل یکی از غزل‌- شخصیت‌های پر از طنز حافظ است که در سراسر آن روی سخن با یک مخاطب است که وی را با نام واره‌های مختلفی چون صوفی، میر عاشقان، رب و شاه می‌خواند تا افشاگر شخصیت خونریز و باده نوش محتسبی ریاکار به نام امیر مبارزالدین باشد.واژه‌های کلیدی:  1. حافظ  2. امیر مبارزالدین  3. میرعاشقان  4. رب  5. نشانه شناسی   6. محور عمودی غزل