فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بررسی تطبیقی ساختار داستان‌های شیر و گاو در کلیله و دمنه و افراسیاب و سیاوش در شاهنامه دکتر سعید حسام‌پور*دانشگاه شیرازچکیده    درباره‌ی ساختار و منشاء قصه‌ها و اسطوره‌های ملت‌های مختلف جهان آثار گوناگونی پدید آمده است. برخی از پژوهش گران با نگاهی تطبیقی آثار دو یا چند قوم را با یکدیگر مقایسه کرده‌اند. از آن جا که هندی‌ها و ایرانیان از گذشته‌های دور پیوندهای فراوان فکری، جغرافیایی و تاریخی داشته‌اند، زمینه‌های بسیاری نیزبرای پژوهشگران علاقه‌مند به بررسی آثار این دو قوم فراهم آمده است. بی‌گمان "پنجاتنترا" و "شاهنامه‌ی فردوسی"، دو اثر مهم و باستانی نزد مردم هند و ایران است و این دو اثر،درفرهنگ دوملت جایگاه ویژه‌ای دارند.در این مقاله کوشش شده با نگاهی ساختاری، اجزای ساختار داستان‌های افراسیاب و سیاوش در شاهنامه و شیر و گاو در کلیله و دمنه مقایسه شود. درخور توجه است که این اجزا به گونه‌ای شگفت‌انگیز با یکدیگر مشابه‌اند. گفتنی است، کوشش شده اگر تفاوت‌هایی میان روایات گوناگون از این دو داستان وجود دارد، بازنموده شود. هم‌چنین به دلیل هم مانندی فراوان داستان شیر و شتر پرهیزگار در مرزبان‌نامه و شیر و شغال در کلیله ودمنه به شباهت‌های دو داستان اخیر نیز اشاره شود و در پایان با توجه به ساختار بسیار مشابه دو داستان، ‌تحلیلی نیز ارائه گردد.  * استادیار بخش زبان و ابیات فارسی