فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بررسی محورهای اصلی و شیوه‌ی گسترش روایت در کلیدر دکتر کاووس حسن‌لی*                                        ساناز مجرد**            دانشگاه شیراز چکیدهرمان کلیدر شاهکار ده جلدی محمود دولت آبادی است که در گستره‌ی آن شخصیت‌ها و سرگذشت‌های متعدد حضور می‌یابند وجریان رمان را پیش می‌برند. کلیدر رمانی تودرتو است که در زنجیره‌ای از کنش‌ها و واکنش‌ها پدید آمده است، و نویسنده با تقسیم بندی کتاب در قالب بخش‌ها وپاره‌های شماره‌گذاری شده، هر یک از داستان‌ها را به‌طور جداگانه پیش می‌برد. کلیدر دارای سه محور داستانی نسبتاً مجزاست: محور زندگی گل محمد، محور زندگی افراد روستای قلعه چمن و محور زندگی نادعلی. پیوند این سه محور را تنها در عواملی چون زمان، مکان و زبان روایت گونه‌ی داستان می‌توان جست‌وجو کرد. و در نتیجه منطق «وحدت موضوع» در محورهای سه‌گانه غایب می‌نماید. شیوه‌ی گسترش داستان‌ها در کلیدر بر اساس تقابل افراد داستانی است. این تقابل‌ها با ایجاد حوزه‌های کنش و واکنش، باعث گسترش طرح داستان می‌شوند. در این حوزه‌ها معمولاً سه شخصیت یا وضعیت به عنوان واحدهای پایه مشارکت دارند و اصلی‌ترین انگیزه‌های تقابل در این اثر دو موضوع عشق و مبارزه است.  * دانشیار بخش زبان و ادبیات فارسی** دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی