رویکردی اساطیری و روان شناختی به تولد نمادین شبدیز در خسرو و شیرین نظامی

نویسندگان

1 دانشگاه اصفهان

2 دانشگاه اصفهان

doi
10.22099/jba.2012.352
چکیده

 رویکردی اساطیری و روان شناختی به تولد نمادین شبدیز در خسرو و شیرین نظامی دکتر اسحاق طغیانی*                      طیبه جعفری**        دانشگاه اصفهان چکیده             نقش و اهمیت شبدیز، به عنوان محمل عشق و سفیر تقدیر، در رابطه عاشقانه میان خسرو و شیرین، سبب شده تا او هیئتی فراواقعی و سمبلیک بیابد و تولید عجیب و رازآلود داشته باشد؛ تولدی افسانه‌ای، در مکان و زمانی کاملاً نمادین. براساس سخن نظامی، شبدیز، نسب از سنگ دارد؛ سنگی سیاه و قدسی که در دل غاری در دامن دیری روحانی قرار گرفته است. زمان شکل‌گیری نطفه‌ی او درست در هنگام قران مشتری و زحل است؛ زمانی مسعود برای تولد مولودی که باید صاحب‌قران باشد. سنگ، کوه، دیر، قران و مادیان بکری که مادر شبدیز است، همه نقشی نمادین و حضوری ضروری و رازآلود در تولد شبدیز دارند و در پس تمامی آن‌ها اندیشه‌ای به قدمت عمر بشری نهفته است؛ اندیشه‌ای که باید لایه لایه باز کاویده شود تا عناصر و نمادهای موجود در این بخش از خسرو و شیرین نظامی آشکار شود.  * دانشیار بخش زبان و ادبیات فارسی** دانشجوی دوره دکتری زبان و ادبیات فارسی