درباره‌ی تصحیح و توضیح بیتی از حافظ

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22099/jba.2012.353
چکیده

درباره‌ی تصحیح و توضیح بیتی از حافظ دکتر جواد مرتضایی*دانشگاه فردوسی مشهد چکیدهاختلاف نسخه‌های خطّیِ آثار نظم و نثر گذشتة ما در ضبط کلمات، بیشتر به دست ناسخان و خواسته یا ناخواسته است. این اختلاف در دیوان حافظ، برعکس، بیشتر توسّط شاعر برای رسیدن به بالاترین حدّ هنری بیت و کمتر به دست نسّاخ می باشد . در تصحیح دیوان این شاعر بی نظیر باید سه اصل مدّ نظر باشد: اوّل، توجّه به ضبط نسخه‌های قدیمی و معتبر؛ دوم، اصل اصالت موسیقی که بسیار مهم است؛ سوم، ارتباط عناصر معنا و خیال در محور افقی بیت. در این مقاله سعی شده به ضبط و معنای صحیح بیتی از حافظ، با عنایت به اصل اوّل و سوم، اشاره شود . لازم به توضیح است که اصل دوم (اصالت موسیقی) در بیت مذکور مؤثّر نمی‌باشد.  * استادیار بخش زبان و ادبیات فارسی