مقایسه سبکی گاهنگاری پیکرک‌های انسانی شهر سوخته با فرهنگ‌های همجوار در دوره مفرغ

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری باستان شناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانشجوی دکتری باستان‌شناسی، دانشگاه تهران

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد باستان‌شناسی، دانشگاه تهران

4 استادیار گروه باستان‌شناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.22059/jarcs.2019.68515
چکیده

در شهر سوخته، پیکرک­ها یکی از مواد و اشیای فراوانی هستند که نشان‌دهنده‌ی بخشی از هنر و وضعیت کلی جامعه آن زمان بوده­اند. بررسی انواع پیکرک­های انسانی شهرسوخته در دوره مفرغ نشان می­دهد که نظیر این پیکرک­ها در محوطه­های داخل و هم‌جوار ایران به‌طور وسیعی پراکنده بوده است. این پیکرک­ها نشان‌دهنده، عقاید و باورهای دینی و تأثیرات زیست‌محیطی منطقه شهرسوخته و تبادلات فرهنگی با دیگر مناطق هستند. تحلیل­های انجام‌شده در مورد پیکرک­ها بر اساس مقایسه سبکی و گاه نگاری شهرسوخته با حوزه‌های مرتبط فرهنگی صورت گرفته است. یکی از پرسش‌های مهم این است که آیا شباهت پیکرک­های انسانی شهرسوخته با مناطق ذکرشده، ازلحاظ بازه­ی زمانی هم در یک دوره قرارگرفته یا صرفاً شباهت­های سبکی دارند. در این مقاله تحلیل­های ما با در نظر گرفتن ارتباطات تاریخی بین محوطه­های بزرگ دوره مفرغ، بر اساس گاه نگاری از محوطه‌های مجاور و حتی دورتر و هم­چنین بررسی­هایی در انواع پیکرک­های شهرسوخته با شباهت­های بین این محوطه­ها انجام‌شده است. هرچند ازلحاظ عملکردی شاید پیکرک­ها در نقاط گوناگون باهم متفاوت بودند، اما در بحث شباهت­ها و تاریخ­گذاری­ها نشان­دهنده تأثیرپذیری، تعامل و هم­زمانی پیکرک­های انسانی شهر سوخته بافرهنگ‌های هم­زمان دیگر است.