همبستگی ژنتیکی طول عمر تولیدی، ورم پستان و امتیاز سلول‌های سوماتیک با صفات تیپ در گاوهای هلشتاین: یک مطالعه فرا-تحلیل

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. رایانامه: Rafiee.s@ut.ac.ir

2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. رایانامه: hmehrbani@ut.ac.ir

3 نویسنده مسئول، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. رایانامه: sadeghism@ut.ac.ir

4 نویسنده مسئول، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. رایانامه: ashtiani@ut.ac.ir

doi
10.22059/jap.2024.379004.623800
چکیده

هدف: مطالعه حاضر به‌منظور حاضر بررسی ارتباط صفات طول عمر تولیدی، وقوع ورم پستان بالینی و امتیاز سلول‌های سوماتیک با صفات تیپ در گاوهای هلشتاین از طریق یک مطالعه فراتحلیل انجام شد. روش پژوهش: با استفاده از جستجوی سیستماتیک از طریق سامانه­های جستجوگر و بررسی 106 مطالعه، مقالات مربوط به نژادهایی غیر از هلشتاین، گونه­های گوسفند و بز، مقالات حاوی اطلاعات ناقص، مقالات مربوط به صفات مختلف طول عمر و مقالات نامرتبط با صفات موردبررسی کنار گذاشته شدند. سپس داده­های ضرایب همبستگی­ ژنتیکی صفات تیپ با طول عمر تولیدی از تعداد شش مطالعه، با ورم پستان از هشت مطالعه و با امتیاز سلول‌های سوماتیک از 17 مطالعه استخراج شدند. داده­ها در این مطالعات از 263065، 4716267 و 922090 گاو هلشتاین، متناظر با طول عمر تولیدی، وقوع ورم پستان بالینی و امتیاز سلول‌های سوماتیک جمع­آوری شده بودند. برای انجام آنالیز از پکیج metafor در محیط R استفاده شد. با توجه به وجود تفاوت در روش­های برآورد و تعداد نمونه­های مطالعات مختلف، به‌منظور توجه به این ناهمگنی میان مطالعات، برای انجام فراتحلیل از مدل تصادفی (که در آن اثر مطالعه به‌صورت تصادفی در نظر گرفته شده و یک استنتاج درباره اثر در کل جمعیت مطالعاتی ارائه می­دهد) جهت برآورد آماره­های اصلی استفاده شد. یافته‌ها: یافته­ها نشان داد که طول عمر تولیدی همبستگی ژنتیکی قابل‌توجه را با رباط مرکزی پستان 19/0، با عرض سینه  13/0- و با عمق پستان 14/0 دارد. بیش‌ترین همبستگی­ ژنتیکی امتیاز سلول‌های سوماتیک با امتیاز وضعیت بدنی 31/0-، با عمق پستان 25/0- و با زاویه پا 24/0- برآورد شد. هم‌چنین، بیش‌ترین همبستگی­ ژنتیکی ورم پستان بالینی با عمق پستان 28/0-، با طول سرپستانک 23/0- و با زاویه­دار بودن 17/0 برآورد شد.  آزمون ناهمگنی (آماره I2) نشان داد میزان واریانس میان مطالعات در بیش‌ترین سطح (بیش‌تر از 99 درصد) معنی­دار بود. وجود رباط مرکزی قوی به معنی بقای طولانی گاوهای شیری در گله­ها با حداقل­سازی پتانسیل ابتلا به زخم­ها و بیشینه­سازی بهبود مدیریت شیردوشی و در نتیجه حفظ سلامت سرپستانک­ها و پستان کم‌عمق است. نتیجه‌گیری: برآوردهای به‌دست‌آمده از فراتحلیل همبستگی­های ژنتیکی صفات تیپ با طول عمر تولیدی، امتیاز سلول‌های سوماتیک و ورم پستان حاکی از این است که استفاده از این صفات می­تواند نقش مؤثرتری در شاخص انتخاب چندصفته جمعیت گاوهای شیری داشته باشد. گاوها با دست‌یابی به امتیازهای ایده­آل صفات تیپ، می­توانند طول عمر طولانی، تولید شیر بیش‌تر و باروری بهتری داشته باشند. نتایج این پژوهش می­تواند در برآورد ارزش­های اقتصادی صفات تیپ جهت ایجاد شاخص ملی برای ارزیابی­ و انتخاب گاوهای هلشتاین مورداستفاده قرار گیرد.