فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: گیاهان دارویی از مهم‌ترین افزودنی‌های گیاهی شناخته شده در تغذیه دام‌های نشخوارکننده هستند. فواید استفاده از گیاهان دارویی در تغذیه دام از طریق بهبود مصرف خوراک، گوارش‌پذیری و متابولیسم مواد مغذی مشاهده شده است و استفاده از گیاهان دارویی در تغذیه دام جایگزین آسان‌تر و پایدارتر نسبت به منابع مصنوعی است. هدف از انجام مطالعه حاضر بررسی اثر افزودن مخلوط گیاهان دارویی سیاه‌دانه و گشنیز با نسبت‌های مختلف به جیرة بره‌های نژاد غلجایی بر عملکرد، هماتولوژی و فراسنجه‌های بیوشیمیایی خون و آنزیم‌های کبدی می‌باشد. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬مواد و روش‌ها: تعداد ۲۱ رأس بره نر نژاد غلجائی با میانگین وزن ۸۹/۰± ۵۵/۱۵ کیلوگرم (۸± ۹۰ روز) در قالب طرح کاملاً تصادفی به ۳ گروه ۷ رأسی تقسیم و به مدت ۴۰ روز در جایگاه‌های انفرادی نگهداری شدند. گروه‌های آزمایشی شامل: ۱- شاهد (جیرة پایه)، ۲- جیرة پایه + ۲۰ گرم پودر ۲۰ درصد سیاه‌دانه و ۷۰ درصد گشنیز، ۳- جیرة پایه + ۲۰ گرم پودر۷۰درصد سیاه‌دانه،۳۰درصد گشنیز بودند. بره‌‌ها هر ۱۰ روز یکبار، توزین شدند. در انتهای دورۀ قبل از خوراک‌دهی صبح، به‌منظور تعیین فراسنجه‌های هماتولوژی، بیوشیمیایی، و آنزیم‌های کبدی از سیاهرگ وداج خون‌گرفته شد.یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد، مصرف ماده خشک در تیماردوم آزمایشی نسبت به گروه شاهد ۶۸/۵ درصد بیشتر بود (۰۵/۰> P). افزایش وزن روزانه (82/17 و 14/18 درصد) و وزن نهایی (99/5 و 78/6 درصد) نیز در تیمارهای دوم و سوم مقایسه با گروه شاهد 82/17 و 14/18 درصد و افزایش داشت (05/0> P). تفاوت معنی‌داری بین گروه شاهد و تیمارها از لحاظ ضریب تبدیل خوراک مشاهده نشد. شمار گلبول‌های قرمز در تیمار 3 بیشتر از گروه شاهد بود (05/0> P). اما فراسنجه‌های دیگر مربوط به گلبول‌های قرمز (میانگین حجم گلبول‌های قرمز، پراکندگی گلبول‌های قرمز و هماتوکریت) تحت‌تأثیری گیاهان دارویی قرار نگرفت. غلظت پلاکت‌ها در تیمار سوم کمتر از گروه شاهد گزارش شد (05/0> P)، همچنین غلظت هموگلوبین و شمار گلبول‌های سفید تحت‌تأثیر گیاهان دارویی قرار نگرفتند. علاوه بر این غلظت گلوکز خون بره‌ها در تیمارهای دریافت‌کننده گیاهان دارویی بیشتر بود (05/0> P). هرچند مخلوط گیاهان دارویی بر غلظت تری گلیسیرید اثری نداشت؛ ولی غلظت اوره در تیمار سوم و غلظت کلسترول و کراتنین در تیمار دوم کمتر از گروه شاهد بود (05/0> P). غلظت پروتئین کل و گلبولین در تیمارهای آزمایشی با گروه شاهد تفاوت نداشت برعکس غلظت آلبومین در تیمار دوم بیشتر از گروه شاهد بود (01/0> P). بر خلاف آنزیم آلانبن آمینوترانسفراز فعالیت آنزیم آسپارتات آمینوترانسفراز در تیماردوم بیشتر و در تیمار سوم کمتر از گروه شاهد بود (01/0> P).نتیجه‌گیری: نتایج آزمایش نشان داد استفاده از مخلوط گیاهان سیاه‌دانه و گشنیز با نسبت‌های 70 درصد سیاه‌دانه و 30 درصد گشنیز و برعکس مخلوط 30 درصد سیاه‌دانه و 70 درصد گشنیزباعث بهبود عملکرد بره های نژاد غلجائی شد، استفاده از این تیمارها، غلظت گلوکز سرم خون را افزایش و غلظت اوره وکلسترول را کاهش داد . اما بر بقیه فراسنجه های خونی اثری نداشت.