مطالعه میزان تاثیر فقه و قوانین اسلامی در ساختار محلهها و سازههای مسکونی بافت تاریخی شهر یزد، نمونه موردی: محله گلچینان شهر یزد
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری باستانشناسی، دانشگاه تهران
2 دانشیار گروه باستان شناسی دانشگاه تهران
doi
10.22059/jarcs.2018.208157.142295چکیده
به نظر بسیاری از محققان، اعتقادات را میتوان تأثیرگذارترین عامل در شکل یابی فضاهای شهرهای اسلامی و ساختار عناصر معماری آنها دانست.در این میان، شهر یزد یکی از معدود شهرهای کشور است که بافت کهن و محلات دوران قاجار آن به نحوی شایسته حفظ گردیده است.به همین سبب، در پژوهش حاضر تلاش گردیده است تا پس از شناسایی ارزشها و اصول اسلامی مؤثر، بر فرم یابی فضاهای معماری، میزان کاربرد این اصول و قوانین در یکی از محلههای قاجاری این شهر (محله گلچینان) مورد ارزیابی قرار گیرد. آن چنانکه در پژوهش حاضر مشخص گشته است، بیشترین تأکید در محلات و بهخصوص معماری مسکونی، به ترتیب بر روی "رعایت حریم و محرمیت"، "منع کردن از ضرر و زیان به غیر"،"تأکید بر حفظ امنیت خانواده"، "ترویج عدالت و همسانی میان امت اسلامی"، "ارتباط و وابستگی متقابل" و "حد و حریم راه" بوده و سایر شاخصها در درجه بعدی اهمیت قرار دارند. همچنین، بر اساس مطالعات انجامگرفته، مشخص گردید که قریب 90% فضاهای معماری و شهری یزد در عصر قاجار از اصول و ارزشهای اسلامی تأثیر پذیرفتهاند. بهعبارتدیگر، میان معیارها و اصول اسلامی مؤثر احصاء شده و آنچه عملاً در بافت قاجاری شهر اسلامی یزد به اجرا درآمده، مطابقت بالایی وجود دارد.
