فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قرار گرفتن در معرض آلودگی با طیف وسیعی از میکروارگانیسم‌های فاسدکننده باعث تلفات قابل‌توجه محصولات لبنی می‌شود. همچنین افزایش کیفیت و بهبود طعم محصولات لبنی از مسائل مورد توجه در جامعه و صنعت می‌باشد. روشهای حرارتی شامل پاستوریزاسیون و استریلیزاسیون کارایی بالایی در غیرفعال کردن میکروارگانیسم‌های فاسدکننده دارند ولی در بعضی موارد باعث تغییر رنگ، طعم و از دست رفتن مواد مغذی می‌شوند. به علاوه، راهکارهایی در برابر آلودگی مجدد محصولات لبنی مورد نیاز است. برای حل یا کاهش این مشکلات، نانوفناوری روش‌های جایگزین یا مکملی را در سال‌های اخیر ارایه داده است. در این مقاله، مروری بر فناوری‌های غیر‌حرارتی مانند پلاسمای سرد و نانوحباب و کاربردهای آن‌ها در زمینه مواد لبنی صورت می‌گیرد. فناوری‌های غیرحرارتی، فرآوری شیر را در زمان کوتاه و دمای پایین انجام می‌دهند. از این نظر، حداقل تغییر یا عدم تغییر در طعم و مواد مغذی ضروری ایجاد می‌کنند. استفاده از بسته‌بندی‌های فعال با نانوساختارهای ضدباکتری برای جلوگیری از آلودگی ثانویه و رشد باکتری‌ها مورد توجه است. در مقاله حاضر، مروری بر خواص ضدباکتری نانوذرات نقره و اکسید روی در غیرفعال کردن میکروب‌ها می‌شود. سپس، استفاده از آنها در بسته‌بندی در مقیاس پژوهشی و صنعتی برای افزایش عمر محصولات لبنی مورد توجه قرار می‌گیرد.