فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: مهم‏ترین منبع درآمد ایلات و عشایر را دامداری تشکیل می‎دهد که متاسفانه این منبع درآمد در سیستم پرورش عشایری بطور قابل توجهی تحت تأثیر شرایط آب و هوایی قرار می‌گیرد و به شدت بهره‌وری تولیدات این سیستم پرورشی را بی‌ثبات کرده است. در مناطق گرمسیری تنش گرمایی به عنوان مانع اصلی تولیدات دامی است، که رفاه عمومی دام، رشد، سوخت‌و‌ساز پروتئین، انرژی و تراز مواد معدنی، تولید مثل و تولید دام را به مخاطره می‌اندازد، و می‌تواند زیان اقتصادی قابل توجهی را به دنبال داشته باشد. اما مقدار شدت آثار تنش گرمایی بر حیوان، می‌تواند بسته به نوع گونه دام، نژاد و شرایط پرورش متفاوت باشد. از این‌رو، تحقیق و بررسی بیشتری در زمینه تاثیر نوع اقلیم منطقه بر عملکرد دام به ویژه در سیستم وابسته به مراتع، لازم و ضروری بنظر می‌رسد. بنابراین، هدف این پژوهش، بررسی رفتارهای تغذیه‌ای و تغییرات علائم حیاتی و فراسنجه‌های خونی در میش‌های ترکی-قشقایی در دو اقلیم ییلاق و قشلاق در شرایط پروش عشایری بوده است.مواد و روش‌ها: این آزمایش در قالب یک طرح کاملاً تصادفی با دو تیمار (اقلیم قشلاقی و اقلیم ییلاقی) و تعداد تکرار برابر در هر تیمار (8 = n) در دو منطقه قشلاق (افزر شهرستان قیروکارزین استان فارس به عنوان قشلاق) و ییلاق (کمانه شهرستان سمیرم استان اصفهان به عنوان ییلاق) به مدت 21 روز؛ شامل 14 روز دوره عادت‌دهی و 7 روز نمونه‌گیری و با یک جیره یکسان انجام گرفت. بدین منظور، از 16 رأس میش شیرده ترکی-قشقایی با میانگین شکم زایش 21/0±81/2 (میانگین ± خطای استاندارد)، وزن زنده 84/0±81/44 کیلوگرم، تولید شیر 65/5±06/306 گرم و نمره بدنی 07/0±23/3 استفاده شد. در انتهای دوره آزمایش، زمان صرف شده برای فعالیت‌های خوردن، و نشخوارکردن به مدت 24 ساعت و به فاصله هر 5 دقیقه بصورت چشمی، برای تمام دام‌ها ثبت گردید. دمای رکتوم، دمای سطح پوست، نرخ تنفس، ضربان قلب، و نبض دام‌‌های مورد مطالعه در روزهای نمونه‏گیری در ساعات 7:00 و 14:00 اندازه‌گیری شدند. خون‎گیری و سنجش فراسنجه‌های پلاسمایی در روزهای 1، 3 و 7 دوره نمونه‏گیری از همه میش‎ها صورت گرفت. نتایج به‌دست آمده با استفاده از رویه Mixed Model نرم‌افزار آماری SAS (9.1) انجام شد. مقایسه میانگین‎ها با استفاده از آزمون Tukey Kramer صورت گرفت و (05/0≥P) به‌عنوان سطح معنی‌داری مشخص شد.یافته‌ها: در این مطالعه مشخص شد که نوع اقلیم بر رفتارهای تغذیه‌ای میش‌ها اثر گذار بوده، بطوری که مدت زمان خوردن، نشخوار، و جویدن میش‌ها در اقلیم قشلاقی نسبت به اقلیم ییلاق بطور معنی‌داری کمتر بوده است (0۵/0>P). همچنین نتایج نشان دادند که دمای پوست، دمای رکتوم، نرخ تنفس، و نرخ ضربان قلب میش‏ها، متأثر از زمان نمونه‏برداری و اقلیم، دستخوش تغییر قرار گرفتند (05/0≥P)؛ به طوری که با افزایش شاخص حرارتی-رطوبتی (THI) مقادیر این فراسنجه‌ها افزایش یافت. سطوح اسیدهای چرب غیراستریفیه و هورمون‏های تیروئیدی (T3 و T4) در میش‏های نگهداری شده در قشلاق به طور معنی‏داری پایین‏تر از گوسفندان واقع در اقلیم ییلاق بود (05/0>P). همچنین فعالیت آنزیم‏های آلانین آمینوترانسفراز و گاماگلوتامیل ترانسفراز در سرم میش‎های واقع در ییلاق به طور معنی‏داری (05/0>P) از سطوح این متغیرها در میش‏های واقع در قشلاق بالاتر بوده است. نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان دادند که شرایط گرم و مرطوب اقلیم قشلاق بر رفتارهای تغذیه‌ای و فراسنجه‌های رفاهی میش‎ها، اثرات نامطلوبی داشته، که این اثرات با تغییر برخی از فراسنجه‎های خونی نیز همراه بوده است.