نقش میرحامد حسین در تبیین مبانی اعتقادی مذهب امامیه در شبه قاره هند

نویسندگان

1 استادیارگروه مذاهب کلامی دانشگاه ادیان و مذاهب قم،ایران

2 استادیار گروه معارف دانشگاه سیستان و بلوچستان،زاهدان، ایران(نویسنده مسئول)

3 استادیار گروه معارف دانشگاه سیستان و بلوچستان،زاهدان، ایران

doi
10.22111/jsr.2024.47630.2409
چکیده

استواری و قوام دین، ارتقای سطح دینی، فکری، علمی و اجتماعی مردم و رشد و پویایی و وسعت‌دادن به نگرش مردم و مصون نگاه‌داشتن آنان از اندیشه‌های انحرافی، یکی از وظایف خطیر عالمان، فرهیختگان و آشنایان به آموزه‌های دین است. بررسی و تحلیل نقش‌آفرینان در این عرصه، اقدامی ستودنی و درخور اهمیت است. میر حامد حسین هندی، یکی از این چهره‌های فاخری است که در بالندگی و اعتلای دین اسلام و مذهب اهل‌بیت (ع) و پیشگامان جهاد تبیین در شبه‌قارۀ هند، با منطق وزین و استدلال شکوهمندانۀ خویش، به دفاع از آموزه‌های وحیانی و تعالیم حیات‌بخش اسلام، در یک شرایط سخت و دشواری همت گماشت و در این عرصه، کتاب‌های سترگ و شایسته‌ای ازجمله «عبقات الانوار» را نگاشت که به‌عنوان مشعل فروزان و طریق هدایت و از مهم‌ترین منابع علمی در تبیین مبانی نظام امامت شمرده می‌شود. تلاش‌های جاودانۀ او در هندوستان به‌عنوان دانشوری بیدارگر و روشن‌ضمیر، موجب دستاوردهای ارجمندی در این سامان بوده است. نوشتار حاضر می‌کوشد با طرح این پرسش که نقش میر حامد حسین در گفتمان‌سازی معارف اعتقادی شیعی در شبه‌قارۀ هند چیست، با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، ضمن آشنایی با زیست‌نامۀ این عالم برجسته و عوامل گسترش مذهب امامیه در هندوستان، به بررسی عناصر ترویج مبانی اعتقادی مذهب اهل‌بیت (ع) در سایه‌سار نقش‌آفرینی میر حامد حسین در شبه‌قارۀ هند اشاره کند. از نتایج پژوهش، می‌توان دریافت که این چهرۀ علمی و مدافع مکتب آل‌الله، در نهادینه‌سازی مبانی اعتقادی شیعه، خدمات صادقانه و ماندگاری داشته است که ازجملۀ آن می‌توان به نگارش کتاب‌هایی در حوزۀ امامت‌شناسی، تربیت شاگردان متعهد در گستراندن تعالیم اسلام ناب و احداث کتابخانۀ ناصریه اشاره کرد.