بررسی جایگاه انرژی دریای مازندران و خطوط لوله انتقال آن بر امنیت ملی ایران
نویسندگان
1 استادیار رشته علوم سیاسی و روابط بین الملل، دانشگاه علامه طباطبایی(ره)، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات منطقه ای، دانشگاه علامه طباطبایی(ره)، تهران، ایران
doi
چکیده
حوزه دریای خزر به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی و نیز منابع عظیم انرژی خصوصاً نفت و گاز از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. در سالهای اخیر رقابت بر سر منابع انرژی این حوزه بین بازیگران منطقهای و فرامنطقهای افزایش یافته که این امر علاوه بر بروز تنش و رویارویی بین بازیگران، بیثباتی و ناامنی را در منطقه تشدید کرده است. علاوه بر این چگونگی و نحوه انتقال انرژی حوزه خزر و ارائه طرحها و مسیرهای پیشنهادی برای انتقال انرژی از سوی کشورهای مختلف بر این ناامنی و بیثباتی افزوده است. این در حالی است که خطوط لوله بهعنوان یک سازمان دهنده جهت ترویج همکاری های منطقه ای و پیوند دهنده اقتصادی درمیان کشورهاست، که از نظر منافع ملی می تواند دستاوردهای مختلفی برای هریک از کشورهای مشارکت کننده در پروژه دربر داشته باشد و علاوه بر فواید اقتصادی و توسعه ظرفیت های ملی، می تواند به ایجاد صلح و ثبات و افزایش ضریب امنیت ملی کشورهای درگیر در پروژه منجر شده و باعث توسعه همکاری بین آنها گردد. با توجه به قرار گرفتن ایران در کانون هارتلند انرژی جهان و حلقه واسطه بودن بین دریای مازندران و خلیج فارس، مشارکت ایران در ترانزیت و تامین امنیت جهانی انرژی علاوه بر فواید اقتصادی باعث وابسته شدن اقتصاد بین الملل به ایران شده و این امر می تواند موجب بهبود امنیت ملی ایران شود.