بررسی تداخلات فرهنگی در مشارکت سیاسی مردم افغانستان در دوره جمهوریت؛ روایتی از پیچیدگی‌های نقش قومیت، مذهب و تحزب

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جامعه شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 دانشیارگروه علوم سیاسی دانشگاه سیستان و بلوچستان(نویسنده مسئول)

3 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.22111/jsr.2024.47617.2407
چکیده

این پژوهش با هدف مطالعۀ نقش عوامل فرهنگی در مشارکت سیاسی مردم افغانستان انجام شده است. با توجه به برگزاری چهار دوره انتخابات در دورۀ جمهوریت در افغانستان بین سال‌های 2001 تا 2021، عوامل مختلفی در مشارکت مردم در انتخابات ریاست جمهوری این کشور نقش داشته‌اند که در این میان در بستر فرهنگی متنوع افغانستان، مؤلفه‌های قومی و مذهبی بیش از همه کیفیت مشارکت سیاسی مردم را تعیین کرده‌اند. داده‌های این پژوهش از طریق مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته گردآوری شده و سپس به روش گرندد تئوری، کدگذاری، و مضامین آن‌ها استخراج و تحلیل شده است. مطابق با یافته‌های این پژوهش، بستری که در فراخور یک فرهنگ سیاسی قومی که در تمامی سطوح جامعۀ افغانستان شکل گرفته، در کنار عللی چون عملکرد ضعیف دولت و مداخلۀ عواملی ناشی از عملکرد منفی نهادهای سیاسی، باعث شد تا راهبرد ملت افغانستان در واکنش به این شرایط، عدم احساس تکلیف در قبال آیندۀ سیاسی کشور، قطع امید، و یأس نسبت به عملکرد دولت باشد. پیامد این فرایند نیز این بوده است که تداوم این شرایط غیردموکراتیک و مردم‌گریز باعث استحکام روزافزون ریشه‌های استبداد در این کشور شد که ضمن نبود بستر اجتماعی لازم و ضعف ساختاری برای رسیدن به دموکراسی، شرایط حاکمیت مجدد طالبان را فراهم کرد.