تحلیل آیکونوگرافیک نگاره جهانگیر و ملک عنبر
نویسندگان
1 استادیار، گروه هنر، دانشگاه حضرت معصومه، قم، ایران
doi
10.22111/jsr.2023.44090.2312چکیده
جهانگیر از جمله پادشاهان گورکانی است که نگارههای بسیاری از وی توسط نقاشانی چون مانوهر و ابوالحسن کشیده شده و در نقاشیهای موجود، وی بعنوان فرمانروای بزرگ معرفی شده است. از جمله این تصاویر، نگاره جهانگیر و ملک عنبر است. جهانگیر در این نگاره روی کره زمین که روی گاوماهی قرار دارد، ترسیم شده است؛ از آنجا که در این نگاره، ابوالحسن از نمادهای اسطورهای و نمادین استفاده کرده است، این پژوهش به دنبال پاسخ به این سوال است که استفاده از روایات اسطورهای و نشانههای نمادین در نگاره مرگ ملک عنبر چگونه قابل تبیین است و چه معنایی را در بر دارد؟ هدف این پژوهش خوانش و دریافت معنای نهفته در نگاره است، بنابراین به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از دیدگاه امیل مال نگاره مذکور تحلیل میگردد. شیوه جمعآوری اطلاعات کتابخانهای است. یافتههای پژوهش نشان میدهد جهانگیر در این نگاره بعنوان فرمانروایی نشان داده شده است که به دنبال حفظِ آرامش، عدالت و تعادل زمین است. ملک عنبر نیز شخصی است که نابودی وی به آرامش زمین و عدالت منجر شده است. قرارگیری جهانگیر در سمت راست و عنبر در سمت چپ، استفاده از پرندگان و نقوش نمادین در کنار پیکرهها به بیان این معنا کمک کرده است.