فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عیاران (ایاران) جوانمردانی بودند که پایبند به اصول اخلاقی خاصی بوده و مرام‌نامه‌ای ویژه داشتند. عیاران با هدف پشتیبانی از فقرا در مقابل ثروتمندان، راهزنی و دزدی می‌کردند و خود نیز از طبقۀ غوغا (فرودست) جامعه بودند. آغازگر نهضت عیاران در ایران، یعقوب لیث صفاری بود که قرن سوم هجری در سیستان می‌زیست. منظومۀ رامایانا، کهن‌ترین کتابی است که یک جوانمرد عیار به نام والمیکی، چهارصد سال پیش از میلاد سروده است. در این کتاب، جوانمردی به شیوه‌ای فلسفی تبیین شده و کتاب مقدس هندوان است؛ اگرچه تاکنون از جنبۀ عیاری به آن پرداخته نشده بود. مقالۀ پیشِ‌رو سرچشمه‌های اندیشۀ عیاری را از رهگذر کتاب رامایانا بررسی کرده است. هدف این پژوهش روشن‌شدن زوایای تاریک تاریخِ عیاری است. شیوۀ پژوهش، تحلیلی-تطبیقی با رویکرد کتابخانه‌ای و بر پایۀ منابع دست‌اول است. از یافته‌های مهم این مقاله، مرتبط‌بودن عیاران با اندیشۀ ویشنویسم است که ماتسیا یا سمک را ظهور اول ویشنو می‌دانند و به بَهَکت یا صدقه‌دادن معتقدند. منشأ آن‌ها قوم بِهِل بوده که قومی راهزن بودند. این قوم آیین جوانمردی را از برهمنان گرفته و با جنگاوری خود تلفیق کردند