نقش میانجی ارتباط بین والد-کودک، منبع کنترل و عملکرد تحصیلی در رابطه بین اختلال نارسایی توجه - بیش‌فعالی و افسردگی کودکان

نویسندگان

1 دانشیار گروه سنجش و اندازه‌گیری دانشگاه علامه طبایی تهران

2 دانشجوی دکتری سنجش و اندازه‌گیری دانشگاه علامه طباطبایی تهران

3 استادیار گروه مطالعات خانوده دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

4 استادیار گروه مطالعات خانوده دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

5 کارشناس‌ ارشد مشاوره و راهنمایی دانشگاه علامه طباطبائی تهران

doi
10.22054/jpe.2015.1462
چکیده

هدف این پژوهش بررسی نقش میانجی متغیرهای محیطی (ارتباط والد-کودک)، منبع کنترل و عملکرد تحصیلی به منظور تبیین افسردگی کودکان با اختلالنارسایی توجه - بیش‌فعالی  بود.  بعد از غربالگری کودکان مشغول به تحصیل در پایه پنجم ابتدایی مقیاس های مدیریت رفتاری و تنیدگی والدگری  به عنوان نشان‌گرهای مربوط به رابطه والد-کودک و مقیاس اختلالنارسایی توجه - بیش‌فعالی توسط مادران و آزمون عملکرد تحصیلی محقق‌ساخته و پرسش‌نامه افسردگی و منبع کنترل بر روی کودکان اجرا شد. تحلیل ضرایب همبستگی نشان‌گر ارتباط مثبت و معنی‌دار بین اختلال بعد  نارسایی  توجه و افسردگی بود؛ همچنین بین سه متغیر واسطه با افسردگی و بعد نارسایی توجه ارتباط معنی‌داری وجود داشت. تحلیل معادلات ساختاری نشان‌گر اهمیت متغیر ارتباط والد-کودک به عنوان متغیر میانجی‌گر‏‏ رابطه بین اختلالنارسایی توجه و افسردگی بود. دو متغیر عملکرد تحصیلی و مکان کنترل نتوانستند به عنوان متغیر میانجی در الگو عمل کنند. یافته‌های این پژوهش تایید کننده اهمیت ارتباط والد-کودک و والدگری در اختلال افسردگی کودکان با اختلالنارسایی توجه- بیش فعالیاست که باید در درمان و مشاوره این گروه از کودکان مورد توجه قرار گیرد.