تحلیل روند سالخوردگی جمعیت در کشورهای شبه قاره هند

نویسندگان

1 استاد، گروه جغرافیا، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

2 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی آمایش سرزمین، گروه جغرافیا، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

doi
10.22111/jsr.2024.47248.2392
چکیده

هدف اصلی این پژوهش تحلیل روند سالخوردگی جمعیت در کشورهای شبه‌قارۀ هند است. روش پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ نوع ماهیت توصیفی-تحلیلی است. داده‌های اولیۀ این پژوهش از بخش داده‌های جمعیتی بانک جهانی و به تفکیک سال (از سال 1960 تا 2022) و به تفکیک کشورهای درون شبه‌قارۀ هند (بنگلادش، بوتان، هند، مالدیو، میانمار، نپال، پاکستان و سری‌لانکا) گردآوری شده است. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌های گردآوری‌شده، از نرم‌افزارهای Excel، GIS و Stata استفاده شده است. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در این پژوهش به‌صورت کمّی بوده و در آن از روش‌های آماری نظیر فرمول شاخص سالخوردگی، برآوردگر کاپلان-مایر و نلسن-آلن و مدل مخاطرۀ متناسب کاکس استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشانگر آن است که براساس شاخص‌های جمعیتی در شبه‌قارۀ هند، نرخ باروری، نرخ موالید و نرخ مرگ‌ومیر، روندی نزولی داشته و شاخص امید به زندگی، روندی صعودی داشته است. این موضوع آشکار می‌سازد که به مرور زمان میزان جمعیت جوان در این شبه‌قاره کاهش، و میزان جمعیت سالخورده، افزایش خواهد یافت؛ چنان‌که هم‌اکنون کشور سری‌لانکا در این شبه‌قاره وارد ساختار جمعیتی سالخورده شده و کشورهای بنگلادش، بوتان، هند، مالدیو، میانمار و نپال، وارد ساختار جمعیتی میان‌سال شده‌اند.