فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مورخان تاریخ‌ادبیات سنّتی وقتی دربارة زبان و ادبیات فارسی در هند سخن می‌گویند، با دقت و جزئیات به کانون‌های ادبی و تفاوت و شباهت آن‌ها در شبه‌قاره توجه نکرده‌اند و اغلب به‌صورت کلی به موضوع کانون‌های ادبی پرداخته‌اند. بر همین اساس، این مقاله با تمرکز بر متغیر «کانون ادبی» بنا دارد به تعیین و تعریف کانون‌های ادبی شبه‌قاره در قرن دهم هجری که شاعران و نویسندگان ایرانی در تأسیس و گسترش آن‌ها نقش اساسی و تأثیرگذار داشته‌اند، بپردازد. با بررسی تذکره‌های فارسی و نیز منابع دست‌اول تاریخی، به این نتیجه رسیدیم که در بازة زمانی مذکور، دست‌کم چهار کانون ادبی، قابل‌تشخیص است: کانون ادبی احمدنِگَر، کانون ادبی بیجاپور، کانون ادبی گُلکَنده و کانون ادبی آگره. ما همچنین مشخص کردیم که ادیبان مهاجر از کدام شهرهای ایران به این کانون‌ها مهاجرت کرده‌اند و در هر کانون ادبی به چه جایگاه و منزلتی دست یافته‌اند و نیز تصویری عمومی از اوضاع هر کانون ارائه داده‌ایم. در بررسی مقایسه‌ای پایان مقاله، کانون‌های یادشده با یکدیگر مقایسه شده‌اند.