فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به تعبیر اندیشمندان معاصر، عدالت اجتماعی غایت جامعه انسانی است؛ به‌نحوی که این مطلوب در کلیه اجزای سیستم اجتماعی، تبلور یابد. بااین‌حال، تا زمانی که تابعان نظام اجتماعی عدالت را «احساس» نکنند، تحقق جامعه عادلانه میسر نخواهد شد. باتوجه به اهمیت «برداشت» تابعان یک جامعه از عدالت اجتماعی، اندیشمندان عدالت ـ پژوه «عدالت رویّه‌ای» را بازخوانی کردند. اهمیت عدالت رویّه‌ای در فرایند دادرسی کیفری از آن رو است که طرف‌های دعوا (متهم، بزهدیده و مدعی‌العموم) در این فرایند، از رهگذر «اجرای عادلانه قانون کیفری»، «احساس عدالت» کنند. رعایت سه اصل برابری، مشارکت و قاعده‌مندی، به ادراک آنان از عادلانه‌بودن فرایند کیفری کمک می‌کند.پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد توصیفی و تحلیلی، به ارزیابی دادرسی کیفری ایران بر اساس معیارها عدالت رویّه‌ای می‌پردازد. اگر چه در قانون اساسی به این شاخصه‌ها تأکید شده است، اما تضمین اجرای این شاخصه‌ها مستلزم حمایت کامل قوانین دادرسی کیفری است. درصورت عدم اصلاح قوانین شکلی مبتنی بر این شاخصه‌ها، نمی‌توان انتظار «اجرای عادلانه قانون کیفری» و تحقق «احساس عدالت» در کنش‌گران دادرسی کیفری را داشت.پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد توصیفی و تحلیلی، به ارزیابی دادرسی کیفری ایران بر اساس معیارها عدالت رویه‌ای می‌پردازد. اگر چه در قانون اساسی به این شاخصه‌ها تأکید شده است، اما تضمین اجرای این شاخصه‌ها مستلزم حمایت کامل قوانین دادرسی کیفری است. در صورت عدم اصلاح قوانین شکلی مبتنی بر این شاخصه‌ها، نمی‌توان انتظار «اجرای عادلانه قانون کیفری» و تحقق «احساس عدالت» در کنش‌گران دادرسی کیفری را داشت.