نگاهی به سیر مطالعات بودایی در غرب

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته ادیان و عرفان تطبیقی، ،دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 دانشیار گروه ادیان و عرفان تطبیقی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار گروه ادیان و عرفان تطبیقی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

doi
10.22111/jsr.2023.35088.2094
چکیده

مطالعات مربوط به دین بودا همراه با توجه غربیان به اندیشه‌های شرق و نیز پیداشدن علاقه به بررسی و فهم فرهنگ‌ها و عقاید بارز و پرطرف‌دار نزد مردم مشرق‌زمین به‌وجود آمد و این چیزی است که امروزه با اصطلاح شرق‌شناسی شناخته می‌شود. حال پرسش این است که آن بخش از شرق‌شناسی که به مطالعات دین بودا اختصاص یافته، چه سابقه و سیری داشته است؟ تحقیق پیش‌ِرو با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با به‌کارگیری ابزار کتابخانه‌ای، سیر پیدایش و دوره‌های مختلف این دانش به‌عنوان یک رشتۀ آکادمیک در جهان را بررسی کرده است. براساس پژوهش حاضر، نخستین آشنایی‌ها با دین بودا به دوران باستان بازمی‌گردد؛ زمانی که مورّخانِ عمدتاً یونانی‌تبار در آثار خود به سرزمین هند و فرهنگ‌های رایج در آن اشاره کردند. تا اوایل قرن نوزدهم این مطالعات شکل آکادمیک و علمی نداشت؛ اما با تأسیس بنیادهای تحقیقاتی و ظهور محققان و مستشرقان برجسته، ماهیت این مطالعات تغییر کرد. کشف متن‌های فراوان و کهن از ادبیات سانسکریت و پالی موجب شد تا دین بودا نزد اروپاییان بهتر شناخته شود و به ترجمۀ متون آن اهتمام ورزند. همۀ این‌ها به رسمی و علمی‌تر شدن این مطالعات به‌شکل یک رشتۀ آکادمیک مدد رساند.