نقدی بر تبصره یک ماده 508 قانون مجازات اسلامی در پرتو اصل شفافیّت قانون
نویسندگان
1 استادیار گروه فقه و حقوق دانشگاه شهرکرد
2 دانشجوی دکتری فقه و اصول جامعة الزهراء
doi
10.22034/ilaw.2025.709548چکیده
تبصره یک ماده (508) قانون مجازات اسلامی به مسألهی ورود بدون اذن به ملک دیگری و جنایت ناشی از آن اختصاص یافته است. با دقت و تأمل در بنا و مبنای این مقرره میتوان دریافت که از جهات مختلف با اصل شفافیّت قانون (Transparency of Law Principle) در تهافت است؛ زیرا بافت کلی ماده (508) و نسبت آن با تبصره یک و نیز نحوه نگارش این تبصره به نحوی است که مقرره مذکور مبتلای به ابهام و اغلاق گشته و نتیجتاً به گونهای منافی با اصل شفافیّت قانون تنظیم شده است. علاوه بر ناسازوارگی میان ماده (508) و تبصره یک آن، مهمترین جهاتی که موجب بروز کژتابی این مقرره گشته مربوط به قیودِ «آگاهی و اطلاع مالک»، «اذن فعلی یا قبلی» و «نحوه و مصادیق استناد جنایت به مالک» است. این اشکالات و چالشها، بازنگری و اصلاح مقرره فوقالذکر را ضرورت میبخشد. در همین راستا، در این نوشتار، با استفاده از منابع کتابخانهای و با رویکردی توصیفی و تحلیلی تلاش شده است تبصره ماده مذکور مورد تدقیق و تأمل قرار گیرد و در نهایت پیشنهادهایی برای اصلاح آن ارائه شود.