نسبتسنجی کارکرد سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران مطابق اهداف توسعهگرایانة سند چشمانداز 1404 و الزامات ناظر بر آن
نویسندگان
1 استادیار روابط بینالملل، گروه علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس، چالوس، ایران.
doi
10.22126/ipes.2019.3626.1049چکیده
سند چشمانداز بیستساله، اهدافی کلان برای کشور ترسیم کرده که بخش مهمی از آنها را اهداف توسعهگرایانة اقتصادی تشکیل میدهد و انتظار تحقق آن را در افق 1404 دارد. فعلیت یافتن اهداف سند از یکسو مستلزم نگرش درونزاست و از سوی دیگر در گرو کارکرد برونگرای سیاست خارجی کشور است. از اینرو، واکاوی نسبت و رابطه میان کارکرد سیاست خارجی کشور و اهداف توسعهگرایانة سند، دغدغه مقاله حاضر است. پرسش اصلی آن است که چه نسبتی میان کارکرد سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران و اهداف توسعهگرایانه سند چشمانداز 1404 وجود دارد و مهمترین الزامات ناظر بر انطباق ایندو کداماند؟ پاسخ فرضی که مورد آزمون و وارسی قرار میگیرد آن است که بهنظر میرسد هر چه بر میزان درگیری سیاست خارجی ایران در تنشهای محیطی افزوده میشود، از سطح انطباقپذیری کارکردی آن با اهداف توسعهگرایانة سند چشمانداز کاسته میشود. نوعی همگریزی میان سیاست خارجی تنشمحاط کشور و سند هدفمحور توسعهگرا مشاهده میگردد. بدین ترتیب، انطباقپذیری ایندو مستلزم الزاماتی در حوزههای اقتصادی و سیاسی است. روشی که برای تبیین رابطه مبتنی بر همبستگی میان متغیرهای پیش-گفته مورد استفاده قرار گرفت، از نوع توصیفی-تحلیلی است. ازآنجاکه در این مقاله مضمون توسعهگراییِ سند چشمانداز که معطوف بهیک هدف راهبردی است، بهعنوان پایه ارزیابی سیاست خارجی ایران مدنظر است، چارچوب نظری نیز ناظر بر «سیاستخارجی توسعهگرا» میباشد. در این راستا از «مدل سهگانة عملکرد سیاست خارجی» بهعنوان معیار سنجش کارکرد سیاست خارجی کشور بهره گرفته شد.
