بررسی و نقد رویکردهای زبانی در دیوان غزالی مشهدی

نویسندگان

1 استادیارگروه زبان وادبیات فارسی، واحد زابل، دانشگاه آزاد اسلامی، زابل، ایران

doi
10.22111/jsr.2022.42195.2260
چکیده

پس از قرن نهم، تغییراتی در زمینة کاربرد لغات، ترکیبات و همچنین نحو شعر فارسی پدیدار شد و سبک تازه‌‌ای به وجود آمد که بعدها به «سبک هندی» موسوم شد. یکی از شاعرانی که بر‌اساس یافته‌های این تحقیق می‌‌توان ‌‌گفت، مؤلّفه‌‌های زبانی این سبک در شعر او نمود برجسته‌‌ای دارد، غزالی مشهدی، شاعر معروف قرن دهم است. در برخی از منابع متأخّر، غزالی را شاعری فصیح، با اشعاری روان و رسا دانسته‌‌اند. این تحقیق به روش توصیفی-تحلیلی به بررسی برخی ویژگی‌‌های پرکاربرد زبانی، در دیوان این شاعر پرداخته است. باید گفت در دیوان غزالی برخی رویکردها در استفاده از عناصر زبانی دیده می‌‌شود که با معیارهای فصاحت کلام که در کتب بلاغی ذکر شده است، مطابقت ندارند؛ از این جمله باید به تقدیم و تأخیر اجزای کلام، لغزش‌‌های نحوی و کاربرد نادرست برخی حروف اشاره کرد. از سوی دیگر باید گفت شاعر در کاربرد افعال و ترکیبات وصفی و اضافی، نوآوری‌هایی داشته که دایرة مضامین و مفاهیم شعر او را گسترده‌‌تر کرده است.