مطالعه تطبیقی مالکیت فکری اثر هنری در ایران و هند: اطلاع رسانی و آموزش

نویسندگان

1 دکترای پژوهش هنر دانشگاه الزهرا (س)

2 دانشیار گروه نقاشی دانشگاه الزهرا تهران ایران

doi
10.22111/jsr.2022.35408.2105
چکیده

حق مالکیت فکری (Intellectual Property Rights/IPR)، به صاحبانش اجازۀ بهره‌وری از فعالیت‌هایشان را می‌‌دهد. این حق، سده‌‌ها مورد خوانش قرار گرفته، اما همیشه موفق نبوده است. این مقاله، با مطالعۀ تطبیقیِ حق مالکیت فکری هنرمندان ایران و هند، به مقایسۀ سطح آگاهی و اطلاع‌‌رسانی در دسته‌‌بندی آموزشی و غیرآموزشی می‌‌پردازد. دو کشور، با تجربۀ تحولات نوین اجتماعی، مشابهت‌‌های فرهنگی، نتایج یکسانی در حوزۀ IPR نداشته‌‌اند. پرسش اصلی این است: هنرمندانِ دو کشور در مورد حمایتِ IPR در چه جایگاهی قرار دارند؟ سطح و نحوۀ اطلاع‌‌رسانی و آموزش چگونه موجب موفقیت یا عدم آن شده است؟ فرض آن است که تقویت اطلاع‌‌رسانی و آموزش، موجب تفاوت در موفقیت کشورها با شرایط مشابه می‌‌شود. مقالۀ تحلیلی-تطبیقی، جمع‌‌آوری داده‌‌ها به شیوۀ پیمایشی، ابزار پژوهش پرسشنامه و جامعۀ آماری هنرمندان تجسمی 60-20 ساله در ایران و هند است که به روش نمونه‌‌گیری در دسترس 120 نفر قرار داده شد. بنابر یافته‌‌ها، علی‌رغم مشابهت‌‌ها، دو کشور در حوزۀ IPR مشابه عمل نکرده و هند به‌‌واسطۀ آموزش و اطلاع‌‌رسانی، مدیریت بهتری در اجرای این قانون داشته است. آگاهی جامعه نسبت‌به IPR، باعث می‌‌شود اثر هنری به‌عنوان یک کالای ارزشمند قلمداد شود و مورد محافظت قانون قرارگیرد.