پژوهشی کیفی درباره شناسایی موانع خلقِ دانش در دانشگاه
نویسندگان
1 استادیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران
2 استاد دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران
doi
چکیده
در مطالعه حاضر با بهرهگیری از روش تحقیقِ کیفی اکتشافی موانع مربوط به نظام دانشآفرینی در دانشگاهها شناسایی شد. در این پژوهش با 14 نفر از متخصصانِ حوزۀ دانشآفرینی به روشِ اکتشافیِ نیمهساختاریافته مصاحبه شد و اطلاعات به دست آمده با روش تحلیل محتوا تجزیه و تحلیل شدند. تحلیلِ یافتهها نشان داد که موانع دانشآفرینیِ دانشگاهی کداماند؛ بهعبارتی، مشخص شد که اعضای هیئت علمی برای خلق دانش انگیزۀ کافی ندارند و برای انجام دادن پژوهشهای بنیادی و کاربردی وقت لازم را صرف نمیکنند. همچنین آنها در مهارتهای مورد نیاز و پایه برای دانشآفرینی ضعیفاند و بهاشتراکگذاری دانش در دانشگاه برایشان مهم نیست. افزون بر این موارد، ساختار سازمانی مناسبی وجود ندارد و فرهنگ دانشآفرینی در دانشگاه دیده نمی شود. همچنین تا به حال از مدیران ارشد دانشگاه برای تولید دانش حمایت کافی نشده است و نظامهای توسعۀ منابع انسانی در دانشگاه به اندازۀ کافی وجود ندارد و به مقطع تحصیلات تکمیلی بیتوجهی شده و در سطح ملی و بینالمللی ارتباطات کافی برقرار نشده است؛ علاوه بر این، شبکۀ دانش در دانشگاهها طراحی نشده و استقرار نیافته، مطالعات میان رشته ای و بینرشتهای به حد لازم صورت نگرفته، امکانات و تجهیزات (سختافزاری و نرمافزاری) نامناسب و ناکافی و منابع مالی کافی به دانشگاه اختصاص داده نشده و سیاستهای مشخصی برای برقراری ارتباط مؤثر میان صنعت و دانشگاه تدوین نشده است. درنهایت، در راهبردها و خطمشیهای دانشگاه نقش دانشآفرینی کمرنگ بوده است. این موانع در سه دستۀ عوامل سازمانی، فردی و پشتیبانی طبقهبندی شده اند.