بررسی لزوم تعیین مقدار عوضین در عقد صلح

نویسندگان

1 سطح چهار حوزه های علمیه، مدرس سطوح عالی حوزه قم و دانشجوی کارشناسی ارشد رشته اقتصاد دانشگاه قم

2 دانشیار دانشکده اقتصاد دانشگاه خوارزمی. تهران. ایران. عضو گروه اقتصاد و بانکداری اسلامی

doi
10.22034/ilaw.2025.713384
چکیده

امروزه در بسیاری از قراردادهای کلانی که به طور متعارف در قالب قرارداد بیع انجام می‌شوند، تعیین مقدار حدأقل یکی از عوضین امکان‌پذیر نیست و یا ریسک بسیاری داشته، در عرف تجاری هرگز قابل پذیرش نمی‌باشد؛ از این رو برای تعین یافتن عوضین در آینده‌ی قرارداد، فرآیندهای روشن و اختلاف‌ناپذیری طراحی شده است که در متن قراردادها مورد استفاده قرار می‌گیرند.اما نظر بدان‌که دیدگاه بسیاری از فقها و قانون مدنی آن است که در قرارداد بیع، علم طرفین قرارداد به مقدار عوضین در زمان انعقاد قرارداد شرط است، این پرسش به وجود می‌آید که آیا می‌توان از بستر عقد صلح برای انجام این‌گونه از قراردادها بهره برد یا در عقد صلح نیز همین شرط مطرح است؟ بررسی‌های این مقاله گواه آن است که عقد صلح مشروط به تعیین مقدار عوضین در زمان انعقاد قرارداد نیست و عقد صلحی که در آن فرآیند منضبطی برای تعین عوضین در آینده در متن قرارداد پیش‌بینی شده و عرفا زمینه‌ساز اختلافات طرفین یا ضرر و فریب نسبت به یک طرف نیست، صحیح می‌باشد.