فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

«چهار عنصر» بیدل دهلوی به‌‌ پیروی از سبک سعدی در گلستان به ‌‌رشتة تحریر درآمده است. روش بیدل در هر یک از فصل‌‌ها همان روش سعدی یعنی آمیختگی نظم و نثر است. از نظر زبانی بیدل از واژه‌‌های بازاری و عامیانه بیشتر استفاده کرده و در واژه‌‌سازی موفق‌‌ بوده است. نگارندگان در این پژوهش می‌‌کوشند ضمن معرفی ساختار چهار عنصر، این اثر را در دو بخش زبانی و ادبی با گلستان سعدی مقایسه کنند. نتایج پژوهش که به‌‌ روش تحلیل محتوا انجام شده است، نشان ‌‌می‌‌دهد، چهار عنصر سرشار از آرایه‌‌های لفظی و معنوی است. وجود انواع سجع و به‌تبع آن موازنه، موسیقی کلام را غنا بخشیده، آن‌‌ را شعرگونه ساخته‌‌ و از این نظر تا حدود زیادی به نثر گلستان نزدیک کرده ‌‌است. از‌نظر زبانی، با وجود پیچیدگی‌‌‌‌ها و دشواری‌‌های نثر چهار عنصر، در سرتاسر این اثر لغات نامانوس و غریب -‌جز چند واژه و اصطلاح هندی- مشاهده نمی‌‌شود. از مختصات سبکی و نوآوری بیدل در چهار عنصر ترکیبات خاص اوست که در ایجاز کلام بسیار مؤثر بوده ‌‌است.