تأثیرپذیری نگارههای بزمی گورکانی از سنت بزمنگاری ایرانی در سدۀ دهم ه.ق
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد هنرهای اسلامی دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران
2 استادیار دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران.
doi
10.22111/jsr.2022.28933.1908چکیده
با تثبیت حکومت صفویان در سدۀ دهم، بسیاری از جشنها و آیینهای باستانی ایرانیان با حمایت دربار و اقبال عمومی رونق دوباره یافت. در همین دوره بهدلیل علاقۀ سلاطین گورکانی به بسط و گسترش زبان و فرهنگ ایرانی در هند و همچنین حضور برخی از شاخصترین هنرمندان ایرانی در دربار گورکانی، شرایط برای انتقال بسیاری از سنتهای ایرانی، بهویژه جشنها به هند فراهم شد. این پژوهش با هدف شناخت تأثیرات بزم نگارههای ایرانی بر نگارههای بزمی هند میکوشد تا به این پرسش پاسخ دهد که عناصر و ویژگیهای موجود در مجالس جشن و شادمانی در ایران چه تأثیری بر نگارههای بزمی مکتب گورکانی داشتهاند؟این مطالعه برپایة استدلالهای تطبیقی-مقایسهای انجام گرفته است. یافتهها بیانگر آن است که عناصر تصویری بزم نگارههای اوایل دورۀ گورکانی بهدلیل نسخهبرداری مستقیم از آثار ایرانی، بسیار متأثر از بزم نگارههای صفوی است. تا جایی که در انتخاب مکان برپایی جشنها یا چگونگی چینش افراد، سنت رایج در دربار صفوی مورد توجه قرار میگرفت؛ اما بهتدریج با استقلال نگارگری هند و نفوذ سنتهای بومی، عناصر تصویری ایرانی کمرنگ و درنهایت با عناصر هندی جایگزین شد.