فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کشور پهناور ایران به‌‌دلیل اهمیت سوق‌الجیشی و قرار گرفتن آن در مسیر جاده ابریشم به‌عنوان شاهراهی حیاتی و اقتصادی، همواره مورد توجه کاروان‌های تجاری بوده است. هدف از انجام این پژوهش بررسی ویژگی های کاروانسراهای دوره قاجار است. روش تحقیق در این پژوهش میدانی- تاریخی، تحلیلی است. بدین ترتیب ابتدا مطالعات تاریخی، به‌ویژه در سفرنامه‌ها به‌منظور دستیابی به راه‌های ارتباطی و خانه‌های میانی آن عصر انجام شده است. سپس بررسی میدانی با اطلاعات به‌دست آمده از منابع مکتوب تطبیق داده شده و سکونت‌گاه‌ها و مطالعات تاریخی مذکور عوامل معماری و ساختاری آثار را مورد تحلیل قرار داده‌اند. کاروانسرا به‌عنوان محل استقرار تجار و بازرگانان در ایجاد روابط تجاری نقش بسزایی داشت. کاروانسراها در بیشتر دوره‌های تاریخی ایران ساخته شده‌اند. در دوره قاجار اگرچه روابط تجاری با کشورهای مختلف از سر گرفته شد، اما هرگز به سطح روابط تجاری سابق نرسید. در این دوره، تعدادی کاروانسرا ساخته شد که به‌‌دلیل عجله در ساخت آنها و استفاده از مصالح بی‌کیفیت، به‌ویژه خشت، امروزه بیشتر این بناها تا حد زیادی تخریب شده یا به کلی ویران شده است. این پژوهش بر آن است تا با بررسی کاروانسراهای دوره قاجاریه و ویژگی‌های معماری و ساختاری آنها، ویژگی‌های مشترک این کاروانسراها را بررسی کند.