تأملی در برخی نقشمایههای نمادین حیوانی بر مُهرها و گِلمهرهای ساسانی (نمونههای مورد پژوهش: مُهرها و گِلمهرهای ساسانی موزۀ مقدم)
نویسندگان
1 استادیار گروه باستانشناسی، دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری باستانشناسی دانشگاه بوعلی سینا همدان
doi
10.22059/jarcs.2015.57747چکیده
یک دسته از مواد فرهنگی دورۀ ساسانی که اطلاعات فراوانی در اختیار ما قرارمیدهند، مهرها و گلمهرها هستند. در موزۀ مقدم دانشگاه تهران تعدادی مهر و گلمهر مربوط به دورههای مختلف وجود دارد که به طور شایستهای معرفی نشدهاند. در این مقاله مهرهای دورۀ ساسانی این موزه با نقوش نمادین حیوانی معرفی میشود. پس از تهیۀ اثر مهرها و عکسبرداری، مهرها با مجموعههای مهم موزهای و خصوصی جهان و نیز مجموعة گلمهرهای به دست آمده از قصر ابونصر و مجموعۀ تخت سلیمان مقایسه شدند. برخی از مهرهای موزۀ مقدم در هیچ موزه یا مجموعۀ خصوصی دیده نشده و برای نخستینبار معرفی شدهاند که سه مهر از این گروه دارای کتیبه هستند. در ادامه، جایگاه نمادین هرکدام از نقوش حیوانی بررسی شده است. گفتنی است تفسیر برخی از نقوش این مهرها، نکات علمی جدیدی از حضور عناصر میترائیسم در دورۀ ساسانی پیشروی ما قرارداد.