نگاهی جامعه شناختی به نهاد خانواده در جامعه هند و ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران،

2 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، بروجرد، ایران.

doi
10.22111/jsr.2022.38995.2178
چکیده

خانواده اولین‌، مهم‌ترین و پر‌برکت‌ترین نهاد اجتماعی در تاریخ فرهنگ و تمدن انسانی است. نظر به اهمیت نهاد خانواده در جوامع و با توجه به مشترکات فرهنگی و اجتماعی دو کشور ایران و هند، پژوهش حاضر در‌صدد شناخت ویژگی‌های نهاد خانواده در هند و شناسایی اشتراکات و افتراقات آن در این دو کشور است. گردآوری داده‌های پژوهش حاضر از روش توصیف مقایسه‌ای و با استفاده از تکنیک مشاهدۀ تجربی (با توجه به تحصیل و زیست شش سالۀ محققان در کشور هند) و نیز استفاده از داده‌های ثانویه (روش اسنادی) صورت گرفته است. با توجه به تعدد ادیان و مذاهب و کثرت‌گرایی فرهنگی در هند، داده‌های این تحقیق صرفاً مربوط به خانواده‌های آیین هندو در ایالت کارناتاکا در جنوب هند است. یافته‌های پژوهش بیانگر شباهت‌ها و اشتراکات بسیاری در نهاد خانواده در ایران و هند نظیر اهمیت تشکیل خانواده، مقررات جنسی، تک‌همسری، خانواده‌گرایی، تکریم سالمندان، گرایش به فرزندآوری، اشتغال‌زایی پایین زنان، بی‌سوادی زنان و افتراقاتی همچون نرخ پایین طلاق، مردمحوری، خشونت علیه زنان و بالابودن نرخ سقط جنین است. نتیجه‌گیری از پژوهش حاضر آن است که در این دو جامعه، خانواده‌ رکن طبیعی و اساسی اجتماع بوده و به‌عنوان یکی از سه نهاد ساختاردهندۀ نظام اجتماعی جامعه (نهاد خانواده‌، دین و دولت) در ساماندهی زیست انسانی و اجتماعی مرکزیت دارد.