رهیافت تلفیقی جامعهشناسی علم به مهاجرت نخبگان با تأکید بر جامعه ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعهشناسی فرهنگی دانشگاه تهران
2 استاد جامعهشناسی دانشگاه تهران
doi
چکیده
یکی از کاربردهای جامعهشناسی علم به عنوان شاخهای تخصصی از جامعهشناسی معرفت، پرداختن به تأثیر و تأثر میان جامعه و علم(به ویژه مسائل جامعهشناختی نهاد علم) است. این مقاله، ضمن مرور برخی آمارهای مرتبط با مهاجرت نخبگان در ایران و جهان و همچنین ارائه سنخشناسی این مهاجرتها، تلاش میکند با استفاده از روش پژوهش اسنادی و تحلیل مجدد آماری و با رویکرد تلفیقی جامعهشناسی علم، به تحلیل مسأله مهاجرت نخبگان بپردازد. برخی از مهمترین یافتههای نظری مقاله عبارتند از: 1) علیرغم افزایش سهم تولید علم و پیشرفتهای علمی کشور، آمار مهاجرت نخبگان ایرانی همچنان بالاست؛ 2) در پرتو تأثیر متقابل جامعه و نهاد علم، 10 سنخ از مهاجرت نخبگان ایرانی قابل کشف و شناسایی است؛ 3) بر اساس بینش مندرج در جامعهشناسی علم، ضرورت دارد به مصادیق تأثیر هنجارهای اجتماعات علمی بر نخبگان، تأثیر ساختارها و هنجارهای اجتماعی-اقتصادی بر فعالیتهای علمی، نقش شبکههای ارتباطی محققان و نقش ساختارهای اجتماعی و شناختی توجه شود. رهیافت تلفیقی در تحلیل خود، همزمان به دو مؤلفه عاملیت و ساختار توجه دارد. کلیدواژهها:
