متناقضنمایی (پارادوکس) در غزلیات زاهد تبریزی
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران
doi
10.22111/jsr.2022.41771.2247چکیده
متناقضنمایی یکی ازجلوههای زیبایی بیان در آثار ادبی است و از عالیترین شیوههای آشناییزدایی هنری بهشمار میرود که موجب دورشدن کلام از حالت عادی و برجستهسازی و اثرگذاری چشمگیر بر مخاطب میشود. در شعر سبک هندی که شعر مضمون نامیده میشود، متناقضنمایی ویژگی برجسته در خلق مضمونهای برجسته بهشمار میرود. این هنر ادبی ممکن است بهصورت عبارت یا ترکیب بهکار رود. سؤال اصلی تحقیق حاضر این است که زاهد تبریزی چگونه از متناقض نمایی در بارور کردن شعر خود بهره گرفته است؟ در غزلیات زاهد، متناقضنمایی در پیوند با هنرهای بلاغی و زیباییشناختی استعاره، تشبیه، تصویر دووجهی، کنایه، ایهام وغلو، زیبایی مضمون و بیان شعر او را دوچندان کرده است؛ ضمن اینکه زاهد تبریزی بیشتر از ترکیبات متناقضنما برای انعکاس مفاهیم مدنظر خود استفاده کرده است. مفاهیمی که بیشتر عرفانی است؛ همچون: عشق، وصل و... روش کار توصیفی-تحلیلی و مبتنیبر منابع کتابخانهای است.