جستاری در اخلاق فناوری، پیشنهاد چارچوبی برای تحلیل

نویسندگان

1 دکتری سیاستگذاری عمومی دانشگاه تهران

doi
چکیده

از دیدگاه‎های گوناگونی می‎توان به فناوری نگریست و ابعاد آن را بررسی کرد: از سویی، کسانی نگاهی ابزاری به فناوری دارند و از سویی دیگر، کسانی از چشم‎اندازی ریشه‎ای آن را واکاوی کرده‎اند و حتی از دیدگاهی هستی‎شناسانه به آن پرداخته‎اند. یکی از جنبه‎های اساسی در مطالعه فناوری، پرسش‎های اخلاقی است که پیش می‎کشد و جایی است که مفاهیم "درست/نادرست" و "نیک/بد" سر بر می‎آورند. مسأله اساسی مقاله حاضر یافتن نسبت اخلاق و فناوری است و با پرسش چگونگی طرح پرسش‎های اخلاقی در قلمرو فناوری پیش می‎رود. به بیان دیگر، این مقاله بنا دارد تا فناوری را در پیوند با اخلاق مسأله‎ساز کند. رویکرد مقاله اکتشافی است و ‎با هدف فراهم آوردن چارچوبی کلان برای بیان مسائل اصلی اخلاقی فناوری دنبال می‎شود. سرانجام مدلی سه بخشی پیشنهاد می‎شود؛ چارچوبی که با بهره‎گیری از آن می‎توان به طرح ساخته و پرداخته‎تر پرسش‎های اخلاقی فناوری و ژرف‎کاوی آنها پرداخت.