فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ابوبکر عبدالله بن ابی‌‌داوود سجستانی (م316ق)، محدث سرشناس اهل سنت، به سبب رفتار ناهمگون خود، گاه حافظ، فقیه، ثقه و گاهی نادان، کذاب و ناصبی خوانده شده است. از طریق او که در اسناد بسیاری از روایات فریقین ازجمله اسناد روایات شیخ صدوق، مفید، طوسی و سید مرتضی قرار دارد، اخبار قابل‌توجهی در زمینۀ مناقب امام علی(ع) وارد شده است. با وجود این، گزارش‌های شاذ او چون نقل خبر سیلی‌‌زدن امام علی(ع) به همسران پیامبر(ص) زمینه‌ساز اتهام وی به ناصبی‌بودن است. چگونگی اعتبار رجالی سجستانی و تعامل او با منقبت‌‌های امام علی(ع) پرسش‌های مقالۀ حاضرند. او نزد عموم اهل حدیث ثقه بوده و برخی رجالیان ازجمله شماری از دانشمندان معاصر شیعه او را نااهل و دشمن دانسته‌‌اند. بررسی و تحلیل کارنامۀ ابن ابی‌‌داوود نشان می‌‌دهد که وی همانند عموم اهل حدیث در مواجهه با اخبار ناهمگون مناقب از علاج تعارض آن‌ها بازمانده و برخلاف انتظاری که از محدثی چون او می‌‌رود، شمار محدودی از مناقب پرشمار امام علی(ع) را نقل کرده است که دستِ‌کم، بخشی از آن به منظور خنثی‌‌سازی اثر نقل‌‌های طعن‌‌آمیز او و درجهت تبرئۀ وی از اتهام به نصب اظهار شده است.